ભારતનાં આ રહસ્યમય મંદિરોમાં આજે પણ જોવાં મળે છે અનેક ચમત્કારો,જુઓ તસવીરો…..

0
492

સનાતન ધર્મમાં દેવીનો વાસ મુખ્યત્વે પર્વતો પર હોવાનું માનવામાં આવે છે, ત્યારે જ પર્વતોની માતાનું નામ પણ તેમને આપવામાં આવ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, આજે અમે તમને પર્વતોમાં માતા દેવીના મુખ્ય મંદિરો વિશે જણાવી રહ્યા છીએ, જેના સંબંધમાં એવું માનવામાં આવે છે કે માતા દેવી હજી અહીં વસે છે. આવી સ્થિતિમાં, આજે અમે તમને દેવભૂમિમાં બંધાયેલા માતા દેવીના પ્રખ્યાત મંદિરો વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ, જે આજે પણ ચમત્કાર માનવામાં આવે છે.

ધારી દેવી મંદિરધારી દેવી મંદિર એક હિન્દુ મંદિર છે જે કાલિ માતાને સમર્પિત છે. ધારી દેવીને ઉત્તરાખંડની વાલી અને પાલક દેવી માનવામાં આવે છે. ધારી દેવીનું પવિત્ર મંદિર બદ્રીનાથ રોડ પર શ્રીનગર અને રૂદ્રપ્રયાગની વચ્ચે અલકનંદા નદીના કાંઠે આવેલું છે. ધારી દેવીની મૂર્તિનો ઉપલા ભાગ અલકનંદા નદીમાં વહેતાં પછી અહીં આવ્યો હતો, ત્યારથી તે મૂર્તિ તેના પર છે. ત્યારથી અહીં મૂર્તિની પૂજા દેવી “ધારી” ના રૂપમાં કરવામાં આવે છે.મૂર્તિનો નીચલો ભાગ કાલીમથમાં સ્થિત છે, જ્યાં માતા કાલીની પૂજા કરવામાં આવે છે. મા ધારી દેવીને દક્ષિણ કાલી મા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. માનવામાં આવે છે કે ધારી દેવી દિવસ દરમિયાન તેમનો દેખાવ બદલશે.સ્થાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, કેટલીકવાર કોઈ છોકરી, સ્ત્રી અને પછી વૃદ્ધ મહિલા તેમનો દેખાવ બદલી દે છે. પુજારીઓના જણાવ્યા મુજબ, દ્વાપર યુગથી મંદિરમાં માતા કાળીની મૂર્તિની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. કાલિમા અને કાલિસ્યા મઠોમાં મા કાલીની મૂર્તિ ક્રોધની મુદ્રામાં છે, પરંતુ ધારી દેવી મંદિરમાં મા કાળીની મૂર્તિ શાંત મુદ્રામાં આવેલી છે.

નંદા દેવી મંદિરકુમાઉ ક્ષેત્રના ઉત્તરાખંડ રાજ્યના અલ્મોરા જિલ્લામાં આવેલ એક “પવિત્ર સ્થળ”, “નંદ દેવી મંદિર” નું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ છે.આ મંદિરમાં “દેવી દુર્ગા” નો અવતાર બિરાજમાન છે. સમુદ્રતાલથી 16 78 મીટરની ઉચાઇએ સ્થિત આ મંદિર ચાંદ વંશની દેવી નંદ દેવીની માતાને સમર્પિત છે. નંદા દેવી માતા દુર્ગાના અવતાર અને ભગવાન શંકરના જીવનસાથી છે અને તે પર્વતીય પ્રદેશની મુખ્ય દેવી તરીકે આદરવામાં આવે છે.નંદા દેવી ગૌવાલના રાજા દક્ષપ્રજાપતિની પુત્રી છે, તેથી તમામ કુમાઉની અને ગઢવાલીના લોકો તેને પર્વતંચલની પુત્રી માને છે. ઘણા હિન્દુઓ આ મંદિરની યાત્રાના ધાર્મિક સ્વરૂપ તરીકે મુલાકાત લે છે કારણ કે નંદા દેવીને “દુષ્ટ નાશ કરનાર” અને કુમુનાની ભટકનાર માનવામાં આવે છે. તેનો ઇતિહાસ 1000 વર્ષથી વધુ જૂનો છે. નંદ દેવીનું મંદિર શિવ મંદિરની બાહ્ય ઢાળ પર સ્થિત છે.

મા ઉમા દેવી મંદિરમા ઉમા દેવી મંદિર ચમોલી જિલ્લામાં કર્ણપ્રયાગમાં અલકનંદા અને પિન્ડર નદીઓના સંગમ નજીક સ્થિત છે. મા ઉમા દેવી મંદિર કર્ણપ્રયાગમાં બીજા સૌથી આદરણીય હિન્દુ મંદિર તરીકે ઓળખાય છે અને આ મંદિરની પ્રશંસા અને પૂજા કરવામાં આવે છે.માતા ઉમા દેવી મંદિરમાં માતા પાર્વતીની કટાયાની સ્વરૂપમાં પૂજા કરવામાં આવે છે. ઉમા દેવી મંદિર 20 મી સદીના શરૂઆતના વર્ષોમાં અસ્તિત્વમાં આવ્યું. આ મંદિરના મકાનમાં સ્થાપિત પથ્થરની મૂર્તિઓ 12 અને 13 વર્ષ જૂની હોવાનો અંદાજ છે.મા ઉમા દેવી મંદિર વિશે કહેવામાં આવે છે કે આ પવિત્ર મંદિર એકમાત્ર સ્થળ છે જ્યાં માતા પાર્વતીએ શિવને તેમના પતિ તરીકે મેળવવા માટે અપર્ણામાં નિર્જલા વર્ટ મૂકી ભગવાન શિવની પૂજા કરી હતી. આ મંદિરની સ્થાપના આદિ ગુરુ શંકરાચાર્ય દ્વારા આઠમી સદીમાં કરવામાં આવી હતી પરંતુ કેટલાક લોકોના મતે માતા ઉમા દેવીની મૂર્તિ આના ઘણા સમય પહેલા સ્થાપિત થઈ હતી. આ મંદિર વિશે એવું માનવામાં આવે છે કે આ મંદિરમાં સ્થાપિત માતા ઉમા દેવીની મૂર્તિ આ પહેલા પણ અસ્તિત્વમાં છે.

કાસાર દેવી મંદિરશક્તિનું અલૌકિક રૂપ સીધા ઉત્તરાખંડ દેવ ભૂમિમાં દેખાય છે. ખરેખર “કાસાર દેવી” એ ઉત્તરાખંડ રાજ્યના અલ્મોરા જિલ્લા નજીક એક ગામ છે. જે અલ્મોરા ક્ષેત્રથી 8 કિમી દૂર કાશ્યા (કશ્યપ) પર્વતમાં સ્થિત છે. આ સ્થાન “કાસાર દેવી મંદિર” ના કારણે પ્રખ્યાત છે. આ મંદિર બીજી સદીનું છે એમ કહેવામાં આવે છે.ઉત્તરાખંડના અલ્મોરા જિલ્લામાં હાજર માતા કાસર દેવીની શક્તિઓ આ સ્થળે અનુભૂતિ થઈ છે. આલ્મોરા બાગેશ્વર હાઈવે પર “કાસર” નામના ગામમાં આવેલું છે, આ મંદિર કશ્યપ ટેકરીની ટોચ પર એક ગુફા જેવી જગ્યાએ બનાવવામાં આવ્યું છે. માતા દુર્ગા સાક્ષાતનો કાસાર દેવી મંદિરમાં પ્રાગટય થયો. દેવી દુર્ગાના આઠ સ્વરૂપોમાંથી એક, “દેવી કાત્યાયની” ની પૂજા મંદિરમાં કરવામાં આવે છે.

માં ઉલ્કા દેવી મંદિરઉત્તરાખંડ રાજ્યના બાગેશ્વર જિલ્લાથી 70 કિલોમીટર દૂર સ્યાકોટ ક્ષેત્રમાં સ્થિત આ ભવ્ય અને આકર્ષક મંદિર મા ઉલકા દેવીનું છે. ઉત્તરાખંડના મુખ્ય શક્તિપીઠ તરીકે પ્રખ્યાત ઉલકા દેવી મંદિર દેવી ભક્તોને પૂજનીય છે.અહીં આવનારા ભક્તોને સાંસારિક ભાગમભાગ ઉપરાંત એક અનોખી શાંતિ મળે છે. આ મંદિર હિમાલયના મનોહર પર્વતોમાં આવેલા સૈનકોટ ગામમાં સ્થિત છે. અહીંના લોકો કહે છે કે આ મંદિરની સ્થાપના અહીંના લોકો દ્વારા કરવામાં આવી છે, જો કે શરૂઆતથી જ આ સ્થાન દેવીનો વાસ છે. માતા ઉલ્કા દેવીને શક્તિ ઉપાસનાનું મુખ્ય કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે.મધર મીટિઅર આ ક્ષેત્રના રક્ષક તરીકે ઓળખાય છે માતા મલ્ટીર ભગવતી તરીકે પણ ઓળખાય છે. દૂર-દૂરથી લોકો મા ઉલ્કાના મંદિરમાં પૂજા કરવા આવે છે. અહીં નવરાત્રીની શરૂઆતથી જ રોજ ભક્તોની ભીડ રહે છે. માતા ઉલ્કા દેવી નિર્ભીક છે અને તેમના ભક્તોનું રક્ષણ કરે છે.નવરાત્રી દરમિયાન હજારો શ્રદ્ધાળુઓ તેમની મનોકામના પૂર્ણ કરવા માટે મહાષ્ટમી અને નવમી પર ઉલકા દેવીના મંદિરે આવે છે. સપ્તમી પર મહાનિષા, અષ્ટમી પર મહાગૌરી અને નવમી પર સિદ્ધિદાત્રી દેવીની પૂજા બાદ ભક્તો હવન અને કનૈયા પૂજામાં ઉમટે છે. શાંતિ પૂજા દશમી તિથિ પર કરવામાં આવે છે.
આ ઉપરાંત, અલ્મોરાના થપલિયા મહૌલેમાં પણ ઉલકા દેવીનું મંદિર બનાવવામાં આવ્યું છે, જે ત્યાંની વાલી દેવી માનવામાં આવે છે.

સુરકંડા દેવી મંદિરસુરકંદ દેવી મંદિર એ મુખ્ય હિન્દુ મંદિર છે, જે ઉત્તરાખંડના તેહરી ગઢવાલ જિલ્લામાં જૈનુપરના સૂરકુટ પર્વત પર સ્થિત છે અને આ મંદિર ધનૌલતી અને કાનાટલની વચ્ચે સ્થિત છે. સુડકંડા માતા મંદિર કડ્ડુખલ શહેરથી દોઢ કિમી ઉપર ચઢીને ચંબા-મસૂરી માર્ગ પર છે.સુરકંડા દેવી મંદિર સમુદ્ર સપાટીથી લગભગ ત્રણ હજાર મીટરની ઉચાઇએ બનાવવામાં આવ્યું છે. આ મંદિર નવ દેવી સ્વરૂપોમાંથી એક, દેવી દુર્ગાને સમર્પિત છે. સુરકંડા દેવી મંદિર એ 51 શક્તિપીઠોમાં એક છે. સુકંદા દેવી મંદિરમાં દેવી કાલીની પ્રતિમા સ્થાપિત છે. કેદારખંડ અને સ્કંદપુરાણમાં પણ સૂરકંદ દેવીના મંદિરનો ઉલ્લેખ છે.સૂરકંડા દેવી મંદિર પર્વતની ટોચ પર છે. સુર્કંડા દેવી મંદિર ઘેરા જંગલોથી ઘેરાયેલું છે અને આ સ્થાનથી ઉત્તરમાં હિમાલયનો સુંદર દૃશ્ય જોવા મળે છે. મંદિર સંકુલની સામે બદ્રીનાથ, કેદારનાથ, ગંગોત્રી અને યમનોત્રી એટલે કે ચાર ધામની ટેકરીઓ દેખાય છે.

કુંજપુરી દેવી મંદિરકુંજપુરી દેવી મંદિર હિન્દુલાખલરોદ પર અદલી નામના સ્થળે તેહરી ગઢવાલ જિલ્લામાં ઉત્તરાખંડ રાજ્યમાં સ્થિત એક હિન્દુ ધાર્મિક, પવિત્ર અને પ્રાચીન મંદિર છે. 51 શક્તિપીઠમાં કુંજપુરી દેવી મંદિર છે. મંદિર તેહરી જિલ્લાના 3 શક્તિપીઠોમાંનું એક છે અને તેની સ્થાપના જગદગુરુ શંકરાચાર્યે કરી હતી.અન્ય 2 શક્તિપીઠો છે સુક્રાંડા દેવી મંદિર અને ચંદ્રબ્રાદની દેવી મંદિર. આ મંદિર રીષિકેશથી 25 કિમી દૂર આવેલું છે અને મંદિર ટેકરી પર 1676 મીટરની ઉચાઇએ સ્થિત છે. કુંજપુરી દેવી મંદિર તેહરી ગઢવાલ જિલ્લામાં પર્વત પર સ્થિત ત્રણ સિદ્ધપીઠ (કુંજ પુરી, સુરકુંદા દેવી અને ચંદ્રબદાની સિદ્ધ) ના ત્રિકોણને પણ પૂર્ણ કરે છે.

ઝુલા દેવી મંદિરઝુલા દેવી મંદિર એક પ્રખ્યાત પવિત્ર અને ધાર્મિક મંદિર છે જે રાણીખેત શહેરથી 7 કિ.મી.ના અંતરે સ્થિત છે. આ મંદિર મા દુર્ગાને સમર્પિત છે અને આ મંદિરને ઝુલા દેવી નામ આપવામાં આવ્યું છે. સ્થાનિક લોકો અનુસાર આ મંદિર 700 વર્ષ જૂનું છે.રાણીખેટમાં સ્થિત ઝુલા દેવી મંદિર હિલ સ્ટેશન પર એક આકર્ષણનું સ્થળ છે. તે ભારતના ઉત્તરાખંડ રાજ્યના અલ્મોરા જિલ્લામાં ચાબતિયા ગાર્ડન નજીક રાણીખેતથી 7 કિમીના અંતરે સ્થિત છે.હાલનું મંદિર સંકુલ 1935 માં બંધાયું છે. ઝુલા દેવી મંદિર નજીક ભગવાન રામને સમર્પિત એક મંદિર પણ છે. ઝુલા દેવી મંદિરને ઝુલા દેવી મંદિર અને બેલ મંદિર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. હિન્દુ પૌરાણિક કથા અનુસાર, આ મંદિર મા દુર્ગાની કૃપા જાળવવાના હેતુથી આ વિસ્તારમાં વસતા જંગલી પ્રાણીઓના દમનથી મુક્ત કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. મંદિરના પ્રાંગણમાં ઝુલા સ્થાપિત થવાને કારણે “ઝુલા દેવી” ના નામથી દેવીની પૂજા કરવામાં આવે છે.

અનુસુયા દેવી મંદિર.અનુસુયા દેવી મંદિર ઉત્તરાખંડના ચમોલી જિલ્લામાં સ્થિત એક પ્રખ્યાત અને ધાર્મિક મંદિર છે. આ મંદિર હિમાલયની ઉચી દુર્ગમ ટેકરીઓ પર સ્થિત છે. અનુસુયા દેવીનું મંદિર એક ધાર્મિક અને પ્રખ્યાત મંદિર છે જે સમુદ્ર સપાટીથી 2000 મીટરની ઉંચાઇ પર સ્થિત છે. મંદિર જોવા માટે પગપાળા ચાલવું પડે છે.મંદિરનું પુરાતત્વીય મહત્વ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ એકમાત્ર એવી જગ્યા છે જ્યાં શ્રદ્ધાળુઓ આદરની લાગણી તરીકે નદીની આજુબાજુ ફરતા હોય છે. મંદિરમાં પ્રવેશતા પહેલા ભગવાન ગણેશની ભવ્ય પ્રતિમા જોવા મળે છે. ભગવાન ગણેશની ભવ્ય પ્રતિમાને કુદરતી સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. મંદિર નગારા શૈલીમાં બનાવવામાં આવ્યું છે.

માયા દેવી મંદિર

માયા દેવી મંદિર હરિદ્વારમાં એક પ્રાચીન ધાર્મિક મંદિર સ્થાપના છે, જેને ભારતમાં હાજર શક્તિપીઠ તરીકે ગણવામાં આવે છે. તે 52 શક્તિપીઠ અને પંચતીર્થ સ્થળોમાંનું એક છે, તે મંદિર, હિન્દુ દેવી સતી અથવા શક્તિને સમર્પિત છે. માયા દેવી મંદિર હરિદ્વારનું એક પ્રખ્યાત ધાર્મિક કેન્દ્ર છે.આ મંદિર હિન્દુ દેવી આધિષ્ઠાત્રીને સમર્પિત છે અને તેનો ઇતિહાસ 11 મી સદીથી ઉપલબ્ધ છે. માયા દેવી મંદિર ભારતના ઉત્તરાખંડ રાજ્યના પવિત્ર શહેર હરિદ્વારમાં “દેવી માયા” ને સમર્પિત છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આજે મંદિર જ્યાં ઉભું છે ત્યાં દેવીનું હૃદય અને નાભિ પડયું હતું અને તેથી તેને શક્તિ -પીઠ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. દેવી માયા એ હરિદ્વારની દેવી છે. તે ત્રિ-મસ્ત અને ચાર મસ્તકના દેવતા છે જે શક્તિનો અવતાર માનવામાં આવે છે.

માણસા દેવી મંદિર

મનસા દેવી મંદિર એક પ્રખ્યાત ધાર્મિક સ્થળ છે જે હરિદ્વારમાં હર કી પૌરી નજીક ગંગાના કાંઠે શ્રાદ્ધ અને આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. આ ધાર્મિક સ્થળ હરિદ્વાર શહેરથી લગભગ 3 કિમી દૂર આવેલું છે. આ મંદિર 52 શક્તિપીઠોમાંનું એક છે. “ચંડી દેવી” અને હરિદ્વારની “માયા દેવી” ની સાથે, “મનસા દેવી” ને પણ સિદ્ધ પીઠોમાં અગ્રણી માનવામાં આવે છે. મનસા દેવી શક્તિનું એક સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે.આ મંદિર માતા મનસાને સમર્પિત છે, જે વાસુકી નાગની બહેન હોવાનું કહેવાય છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે માતા મનશક્તિ શક્તિનું એક સ્વરૂપ છે, જે રૂષિ કશ્યપની પુત્રી હતી, જે તેના મનમાંથી ઉતરીને માણસા કહેવાતી હતી. માણસા દેવી વિશે એવું પણ માનવામાં આવે છે કે મનસા દેવી અને ચંડી દેવી બંને પાર્વતીના બે સ્વરૂપો છે જે એકબીજાની નજીક રહે છે. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે ભગવાન શંકરના મનમાંથી એક શક્તિ ઉત્પન્ન થાય છે. ‘માણસા’ શબ્દનો પ્રચલિત અર્થ “ઇચ્છા” છે.

ચંડી દેવી મંદિરચાંદી દેવી મંદિર ઉત્તરાખંડ રાજ્યના પવિત્ર શહેર હરિદ્વારમાં સ્થિત એક પ્રખ્યાત મંદિર છે, જે ચાંડી દેવીને સમર્પિત છે. આ મંદિર હિમાલયની દક્ષિણ પર્વતમાળાની ટેકરીઓની પૂર્વ શિખર પર નીલ પરબત પર સ્થિત છે. આ મંદિર ભારતના સૌથી પ્રાચીન મંદિરોમાંનું એક છે. ચંડી દેવી મંદિર 52 શક્તિપીઠોમાંનું એક છે.ચાંદી દેવી મંદિરનું નિર્માણ 1929 માં કાશ્મીરના રાજા સુચતસિંહે તેમના શાસનકાળ દરમિયાન કરાવ્યું હતું.પરન્તુ મંદિરમાં સ્થિત ચાંદી દેવીની મુખ્ય પ્રતિમાની સ્થાપના 8 મી સદીમાં હિન્દુ ધર્મના સૌથી મહાન પૂજારી આદી શંકરા દ્વારા કરવામાં આવી હતી. એક છે. આ મંદિરને “નીલ પરબત” મંદિર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

કામખ્યા દેવી મંદિરકામાખ્યા દેવી મંદિર પિથોરાગઢ જિલ્લાથી 10 કિમી દૂર “કસુલી” નામના સ્થળે સ્થિત છે અને તેની આસપાસ સુંદર શિખરો છે. “કામખ્યા દેવી” ના મંદિરની સ્થાપના 1972 માં થઈ હતી. કામાખ્યા દેવી મંદિરનું નિર્માણ મદન શર્મા અને તેના પરિવાર દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. કામાખ્યા દેવી સ્ત્રીત્વના પ્રતીક તરીકે પણ જાણીતી છે.એક નાનકડા મંદિર તરીકે શરૂ થયેલ, આ મંદિરની યાત્રા આજે સ્થાનિક લોકોના પ્રયત્નોથી ખૂબ જ સુંદર અને વિશાળ મંદિરમાં પરિવર્તિત થઈ છે. આ મંદિરની વિશેષતા એ છે કે તે ઉત્તરાખંડમાં કામૈક્ય દેવીનું એકમાત્ર મંદિર છે.લોકોનું માનવું છે કે એકવાર આ મંદિરની મુલાકાત લીધા પછી લોકોની તમામ મનોકામના પૂર્ણ થાય છે. કામાખ્યા દેવીનું મુખ્ય મંદિર આસામ ગુવાહાટીમાં સ્થિત છે. તે સમગ્ર ઉત્તરાખંડમાં પ્રખ્યાત છે. આ મંદિરની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ મંદિરમાં વ્રત લેવા આવે છે, તો તેની ઇચ્છા પૂર્ણ થાય છે.

પૂર્ણગિરિ મંદિરઉત્તરાખંડમાં દેવી-દેવતાઓના વાસને કારણે, તે દેવ ભૂમિ તરીકે ઓળખાય છે. ઉત્તરાખંડના ચંપાાવત જિલ્લામાં આવતા ઉત્તર ભારતના પ્રખ્યાત સ્થળે “મા પૂર્ણગિરિ” ના દરબાર છે.પૂર્ણગિરિ મંદિર ઉત્તરાખંડ રાજ્યના ચંપાાવત નગરમાં કાલી નદીની જમણી કાંઠે સ્થિત છે. આ શક્તિપીઠ મા ભગવતીના 108 સિદ્ધપીઠોમાંથી એક છે, જે તનકપુરથી 19 કિમી દૂર ચીન, નેપાળ અને તિબેટની સરહદથી વ્યૂહરચનાત્મકરૂપે મહત્વપૂર્ણ ચંપાાવત જિલ્લાનો પ્રવેશદ્વાર છે. આ શક્તિપીઠ ઉત્તરાખંડ જિલ્લાના ચાંપાવાટમાં તનકપુરના પર્વતીય ક્ષેત્રમાં સ્થિત અન્નપૂર્ણા શિખરની ટોચ પર લગભગ 3000 ફીટની ઉચાઇએ સ્થિત છે, એટલે કે “પૂર્ણાગિરિ મંદિર”.

દૂનાગીરી, અલ્મોરા

દૂણાગીરી” એ ઉત્તરાખંડ રાજ્યમાં અલ્મોરા જિલ્લાનો એતિહાસિક વિસ્તાર છે. આ સ્થાન છ નાના ગામડાઓનું જૂથ બનાવે છે, જેને વિવિધ રીતે દૂનાગીરી, દ્રોણગિરી અને ડોનાગિરી કહે છે. સમુદ્રતાલથી 8000 ફૂટ (2,400 મીટર) ની ઉચાઇએ સ્થિત, દૂણાગિરી કુમાઉના શક્તિ મંદિર માટે પ્રખ્યાત છે – (દૂનાગીરી દેવી). આ વિસ્તારમાં દૂનાગીરી દેવીનું પ્રખ્યાત મંદિર પણ આવેલું છે.

જ્વાલ્પા દેવી મંદિરજાવલ્પા દેવી મંદિર ઉત્તરાખંડ રાજ્યના પૌરીથી 34 કિમીના અંતરે સ્થિત એક ધાર્મિક અને પવિત્ર સ્થળ છે. આ મંદિર નવલિકા નદીના ડાબી કાંઠે લગભગ 350 મીટરના ક્ષેત્રમાં પથરાયેલું છે. આ મંદિર હિન્દુઓની અવતારી દેવી પાર્વતી (દુર્ગાના અવતાર) ને સમર્પિત છે – આ મંદિર સ્વર્ગસ્થ બુદ્ધ રામ અનંતવાલના પિતા દત્તા રામ અનંતવાલ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું.હાલમાં, મંદિરની દેખરેખ અને નિર્માણ “અનંતવાલ સમિતિ” અને “જ્વાલ્પા દેવી સમિતિ” દ્વારા કરવામાં આવે છે. માતા જ્વાલ્પા મંદિરની અંદર ઉપલબ્ધ લેખો અનુસાર, “જ્વાલપા દેવી” સિદ્ધીપીઠની મૂર્તિ “આદિગુરુ શંકરાચાર્ય જી” દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી.મંદિર વિશેની માન્યતા અનુસાર માં તેમના ભક્તોની દરેક ઇચ્છા પૂરી કરે છે. નવરાત્રી નિમિત્તે ઉત્સવ ખૂબ ધાંધલધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે. સુંદર મંદિર ઉપરાંત યાત્રાળુઓની સગવડ માટે ભવ્ય મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર, ધર્મશાળાઓ, નહાવાના ઘાટ, શોભન સ્થળો અને પાકા સીડીઓ પણ છે.

મા કોકિલા દેવીમા કોકિલા દેવી મંદિર પિથોરાગઢ માં ભગવતીને સમર્પિત, આ મંદિર પિથોરાગઢ જિલ્લાના પ્રખ્યાત પર્યટન સ્થળ ચોકોડી નજીક કોટમાન્યા માર્ગથી 17 કિમી દૂર કોટગાડી નામના ગામમાં સ્થિત છે. સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા મુજબ કોટગાડી મૂળ જોશી જ્ઞાતિ બ્રાહ્મણોનું ગામ હતું. એક સમયે માતા કોટગઢી પોતે અહીં પ્રગટ થયા હતા અને અહીં રહેતા હતા અને ન્યાય પણ આપ્યો હતો.કોકિલા દેવી દેવભૂમિ માટે પ્રખ્યાત આ દેવભૂમિના કોટગાડી ગામની આવી જ એક દેવી છે, જેમના દરબારમાં અસંતુષ્ટ લોકો આવે છે અને ન્યાયની વિનંતી કરે છે. પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, નિર્ણય જે કોર્ટમાં પણ થઈ શકતો નથી, તે વકીલ વિના માતાની કોર્ટમાં લેવામાં આવે છે. જો વિરોધી દોષી હોય તો તેને ખૂબ જ સખત સજા આપવામાં આવે છે.

માતા ભદ્રકાળીપવિત્રતા ઉત્તરાખંડ રાજ્યના બાગેશ્વર જિલ્લાની કામસિર ખીણમાં સ્થિત માતા ભદ્રકાળીનો દરબાર સદીઓથી આસ્થા અને ભક્તિનું કેન્દ્ર છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે માતા ભદ્રકાળીના આ દરબારમાં માંગવામાં આવેલ વ્રત ક્યારેય નિરર્થક નથી થતું. જે, આદર અને નિષ્ઠાથી માતાના ચરણોમાં પૂજા અને આદરથી ફૂલો અર્પણ કરે છે.તે અંતિમ કલ્યાણમાં ભાગ લે છે. માતા ભદ્રકાળીનો આ ધામ બાંડેશ્વર જિલ્લામાં મહાકાળીનું સ્થળ, કાન્ડાથી 15 કિમી અને જિલ્લા મથકથી આશરે 40 કિ.મી.ના અંતરે, બાણોશ પાટણ, સનિદિયારથી સેરાઘાટ તરફના માર્ગ પર ભદ્રકાળી ગામમાં સ્થિત છે. આ સ્થાન એટલું મોહક છે કે તેનું વર્ણન કરવું ખરેખર મુશ્કેલ છે.

મા કાલી મંદિર રાણીખેતમા કાળી મંદિર ઉત્તરાખંડ રાજ્યના અલ્મોરા જિલ્લામાં એક પ્રખ્યાત પર્યટક સ્થળ રાણીખેટમાં છે. મા કાળીનું મંદિર ગીચ ઝાડની વચ્ચે એક નાના ટેકરીની ટોચ પર સ્થિત છે.સેડિયા મા કાલીના મંદિરમાં જવાનું બાકી છે, જે મંદિરના પૂજારી અને તેના પરિવાર દ્વારા સંપૂર્ણપણે બનાવવામાં આવ્યું છે.પ્રવેશદ્વાર પર, કેટલાક દુકાનદારો તેમની હંગામી દુકાન સેટ કરીને તેમના સ્થાનિક ફળો, આલૂ, નંગ, વગેરે વેચતા જોવા મળે છે. લીલાછમ વૃક્ષો વચ્ચે આવેલ કાલી માનું મંદિર મનને હળવું કરે છે. રાણીખેતથી 6 કિ.મી.ના અંતરે, એક વિશાળ ગોલ્ફ ગ્રાઉન્ડ છે જે આ મંદિરની નજીક છે.

બાલ સુંદરી દેવી મંદિર કાશીપુરઉત્તરાખંડના ઉધમસિંહ નગર જિલ્લામાં આવેલ મા બાલ સુન્દરી દેવી મંદિર (ચૈતી મંદિર). તરીકે પણ જાણીતી. જ્વાલા દેવી મંદિર અને ઉજ્જૈની દેવી આ કાશીપુરના સૌથી લોકપ્રિય મંદિરોમાંનું એક છે. ઘણા ભક્તો અહીં આધ્યાત્મિક આનંદમાં લપસવા આવે છે અને પવિત્ર તીર્થસ્થાનની મુલાકાત લે છે. દ્રોણ સાગર નજીક કાશીપુર શહેરમાં આવેલા ઉજ્જૈન કિલ્લાના નામ પરથી મંદિરનું નામ ઉજ્જૈની દેવી રાખવામાં આવ્યું છે.દર વર્ષે માર્ચ મહિનામાં મંદિરના પ્રાંગણમાં ચૈતી મેળો અથવા મેળો ભરાય છે. મેળાને જોવા માટે દૂર-દૂરથી ભક્તો આવે છે. બાલ સુન્દરી દેવી મંદિર ઉત્તરાખંડના ઉધમસિંહ નગર જિલ્લાના કાશીપુરમાં સ્થિત છે. બાલાસુંદરીનું કાયમી મંદિર કાશીપુર શહેરમાં અગ્નિહોત્રી બ્રાહ્મણો સાથે બનાવવામાં આવ્યું છે. આ જમીન તેમણે ચંદ્રજાઓ પાસેથી દાનમાં મેળવી હતી. પરંતુ બાદમાં આ જમીનમાં બાલાસુંદરી દેવીના મંદિરનો શિલાન્યાસ કરવામાં આવ્યો. બાલાસુંદરી દેવીની મૂર્તિ સોનાની દોરી છે.

શીતલા દેવી મંદિર હલદવાનીશીતલા દેવી મંદિર ઉત્તરાખંડ રાજ્યના નૈનિતાલ જિલ્લાના હલ્દવાનીમાં સ્થિત છે. તે હલ્દવાનીથી આઠ કિલોમીટર દૂર આવેલું એક ભવ્ય અને વિશાળ મંદિર છે.શીતલા દેવી મંદિર હળદવાનીનું ખૂબ જ આકર્ષક મંદિર છે. આ મંદિર દેવી દુર્ગાને સમર્પિત છે અહીંનું વાતાવરણ એકદમ જોવાલાયક છે. મુસાફરો માતાના દર્શનની સાથે અહીં પિકનિક જવાનું પસંદ કરે છે.શીતલા દેવી સીતલ તરીકે પણ જાણીતી છે. શીતલા માં મંદિર એ હિન્દુ મંદિર છે જે મા શીતલાને સમર્પિત છે જે ઉત્તર ભારત, પશ્ચિમ બંગાળ, નેપાળ, બાંગ્લાદેશ અને પાકિસ્તાનમાં પોક્ષાદેવી તરીકે વ્યાપકપણે પૂજાય છે.
ઇતિહાસકારો દ્વારા 1892 માં હલ્દવાની અલમોરા મોટરવે બનાવતા પહેલા, દક્ષિણ પૂર્વીય પ્રદેશોમાંથી બદ્રીનાથ, કેદારનાથ, જાગેશ્વર, બાગેશ્વર અને મુસાફરી કરતા મુસાફરો આ માર્ગમાંથી જતા હતા.ચાંદ રાજાઓના સમયમાં મંદિરની પાછળ ટોપી બજારનો ઉપયોગ થતો હતો અને લોકો દૂર-દૂરથી માલ ખરીદવા આવતા હતા. એવું માનવામાં આવે છે કે મંદિરની નજીકમાં બદદરિગઢ હતું જેને યુદ્ધમાં ગોરખા રાજાઓએ તોડી પાડ્યો હતો. ઓખીલીના અવશેષો આજે પણ તૂટેલી દિવાલો અને પથ્થરોમાં જોવા મળે છે.

વૈષ્ણો માતા મંદિરવૈષ્ણો માતા મંદિર હરિદ્વારમાં સ્થિત એક પ્રખ્યાત, પવિત્ર અને લોકપ્રિય મંદિર છે. આ મંદિર એક નવનિર્મિત પવિત્ર સ્થળ છે જે જમ્મુ-કાશ્મીરના પ્રખ્યાત વૈષ્ણો દેવી મંદિરની નકલ છે. આ પવિત્ર મંદિરમાં હિન્દુ દેવીઓની ત્રણ મુખ્ય દેવી લક્ષ્મી, દેવી કાલી અને દેવી સરસ્વતી મૂર્તિઆ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ત્રણેય દેવીઓએ અસુર “મહિષાસુર” ને મારવા વૈષ્ણો દેવીનું રૂપ લીધું હતું.વૈષ્ણો માતા મંદિરની માન્યતા અનુસાર, દેવી ફક્ત તે જ લોકોને આશીર્વાદ આપે છે જેઓ ખરેખર તેમના હૃદયના તળિયેથી આશીર્વાદ મેળવવાની ઇચ્છા રાખે છે. વૈષ્ણો માતા મંદિરને લાલ માતા મંદિર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. મંદિરના નિર્માણને ફક્ત 10 વર્ષનો સમય લાગ્યો, પરંતુ તેની સ્થાપત્યને કારણે મંદિરને લોકપ્રિયતા મળી. જમ્મુ-કાશ્મીરના વૈષ્ણો દેવી મંદિર સુધી જવા માટેનો માર્ગ મુખ્ય મંદિર સુધી પહોંચવાનો માર્ગ ટનલ અને ગુફાઓથી ભરેલો છે.

ભારત માતા મંદિરહરિદ્વારનું ‘ભારત માતા મંદિર’ એક પ્રખ્યાત ધાર્મિક સ્થળ છે. ભારત માતા મંદિર હરિદ્વારમાં ગંગાની બાજુમાં સતાસારોવર સ્થળે બનેલી આઠ માળની ઇમારતના સ્વરૂપમાં એક મંદિર છે. આ મંદિર 1983 માં “સ્વામી નિત્યાનંદ ગિરી મહારાજ” દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ મંદિરનું ઉદ્ઘાટન દેશના તત્કાલીન વડા પ્રધાન “શ્રીમતી ઇન્દિરા ગાંધી” ના કર કમલોએ કર્યું હતું. ભારત માતા મંદિરને “મધર ભારત મંદિર” તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
જે મંદિર સામાન્ય રીતે ભારતમાં બનાવવામાં આવે છે તે વિવિધ દેવી-દેવતાઓને સમર્પિત છે, પરંતુ ભારત દેશનું આ મંદિર તે સંત-મહાત્માઓ, સ્ત્રી મહિલાઓ અને દેશના સાંસ્કૃતિક, આધ્યાત્મિક અને સામાજિક જીવનને આક્રમણ કરનારા સુર-નાયકોને સમર્પિત છે. ફાળો આપ્યો છે. એક રીતે, આ મંદિરને મૂર્તિ સ્વરૂપ આપીને એતિહાસિક રત્નોના સ્મરણાર્થે બનાવવામાં આવ્યું છે.જેને આપણા દેશનું ગૌરવ કહેવામાં આવે છે અને જેમના નામ ઇતિહાસના સુવર્ણ અક્ષરોમાં લખાયેલા છે. મંદિરમાં સ્થાપિત બધી મૂર્તિઓ જાણે બધી મુરતિયા જીવંત છે અને તે જ સમયે બોલશે. ભારત માતાના મંદિરમાં ભારતનો નકશો રેતીથી બનાવવામાં આવ્યો છે અને લાલ, વાદળી પ્રકાશથી સજ્જ આ નકશો ઘણું આકર્ષિત કરે છે.

સુરેશ્વરી દેવી મંદિરસુરેશ્વરી મંદિર હરિદ્વારમાં સ્થિત એક પ્રાચીન મંદિર છે. આ મંદિર દેવી દુર્ગા અને દેવી ભગવતીને સમર્પિત છે. આ મંદિર સિદ્ધપીઠ તરીકે પણ માનવામાં આવે છે. સિદ્ધપીઠ માં સુરેશ્વરી દેવી હરિદ્વારથી 3 કિમી દૂર રાણીપુરના ગાઢ જંગલમાં “સૂરકૂટ પરવત” પર સ્થિત છે. મંદિરનું પૌરાણિક મહત્વ છે, આ મંદિર પ્રખ્યાત સિદ્ધપીઠોમાં ગણાય છે, જેનો ઉલ્લેખ સ્કંદપુરાણના કેદારખંડમાં પણ કરવામાં આવે છે.આ મંદિરની માન્યતા છે કે માતા સુરેશ્વરી દેવી આદરથી આવતા ભક્તોના વેદના સરળતાથી દૂર કરે છે. ત્યાં પુત્રની રાહ જોનારા ભક્તોની ભીડ છે અને જે લોકો સંપત્તિની ઇચ્છા કરે છે, સંપત્તિની ઇચ્છા રાખે છે, મોક્ષની ઇચ્છા રાખે છે અને ભક્તોને દયા આપે છે તે માતા સુરેશ્વરી દેવીના દર્શન કરે છે.
જનુશ્રુતિ અનુસાર એવું કહેવામાં આવે છે કે માતા સુરેશ્વરીના દર્શનથી બાળકમાં આનંદ આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે માતા સુરેશ્વરી દેવીના દર્શનથી ત્વચાના દર્દી અને રક્તપિત્ત સાજા થઈ જાય છે. માતાના દર્શનનું અષ્ટમી, નવમી અને ચતુર્દશી પર નવરાત્રીનું વિશેષ મહત્વ છે, એવું કહેવામાં આવે છે કે આ દિવસે ભગવાન પણ મા ભગવતીના દર્શન કરવા આવે છે.

મા વરહી દેવી મંદિર : “વરાહી મંદિર” ઉત્તરાખંડ રાજ્યના લોહાઘાટ શહેરથી 60 કિમી દૂર સ્થિત છે.શક્તિપીઠ માં વરાહીનું મંદિર, જેને દેવીધુરા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે સમુદ્ર સપાટીથી લગભગ 1850 મીટર (લગભગ પાંચ હજાર ફૂટ) ની ઉંચાઇ પર સ્થિત છે. દેવીધુરામાં સ્થાયી થયેલ “મા વરહી નું મંદિર” 52 પીઠોમાંથી એક માનવામાં આવે છે.મા વરાહી ધામ ઉત્તરાખંડના નૈનીતાલ જિલ્લાને અડીને આવેલા પાટી ડેવલપમેન્ટ બ્લોકના દેવીધુરામાં સ્થિત અતૂટ આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. અષાઢી સાવન શુક્લ પક્ષમાં ગઢદવાલ, ચામ્યાલ, વાલિક અને લમગડિયા ખામ વચ્ચે બગવાલ (પથ્થર યુદ્ધ) છે. દેવીધુરા ખાતે આવેલ વરાહી દેવી મંદિર શક્તિના ઉપાસકો અને ભક્તો માટે એક પવિત્ર સ્થળ છે. જ્યારે તમે પહોંચશો, ત્યાં અલૌકિક આનંદની લાગણી છે.