આ રાજા જોડાવવા માંગતો હતો પાકિસ્તાનમાં,આ રીતે લોકોએ મનાવ્યો….

0
304

નમસ્કાર મિત્રો આજના આ લેખમા તમારુ સ્વાગત છે અને આજના આ લેખમા આજે આપણે વાત કરીશુ એક એવા રાજા વિશે જે પાકિસ્તાનમા જોડાવવા માંગતો હતો જેના વિશે આજે અમે તમને જણાવવા જઇ રહ્યા છે તો આવો જાણીએ આઝાદી સમયે રાજસ્થાનમાં 22 રજવાડાઓ હતા, જેમાંથી ફક્ત અજમેર મેરવાડા.બ્રિટીશ શાસનમાં હતુ અને બાકીના 21 રજવાડાઓ સ્થાનિક શાસકો હેઠળ હતા. ભારતને બ્રિટીશ સરકારમાંથી મુક્તિ અપાવતાની સાથે જ ભારતીય સ્વતંત્રતા અધિનિયમ, 1947 ના કરારો અનુસાર અજમેર રજવાડું જાતે જ ભારતનો ભાગ બન્યુ હતુ.

અને બાકીના 21 રજવાડો માંથી, મોટાભાગના રાજાઓ તેમના પોતાના સ્વતંત્ર રાજ્યની માંગ કરી રહ્યા હતા અને આ રાજાઓએ તેમપણ કહ્યું હતુ કે તેઓ સ્વતંત્રતા માટે લડ્યા છે અને તેમને શાસન ચલાવવાનો સારો અનુભવ પણ છે. તેથી, તેમના રાજ્યોને ભારતમાં સ્વતંત્ર રાજ્યો તરીકે શામેલ કરવા જોઈએ અને શાસનને તેમના હેઠળ રહેવાની છૂટ હોવી જોઈએ પરંતુ આમાંનું એક જોધપુર રજવાડું હતું અને જેના શાસક તેમની રજવાડાને પાકિસ્તાનમાં સામેલ કરવા માગે છે.

જેનો કોલિન્સ અને ડોમિનિક લેપિયર દ્વારા ફ્રીડમ એટ મિડનાઇટ પુસ્તકમાં આનું વિગતવાર વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે તમને જણાવી દઇએ કે મોહમ્મદ અલી ઝીણા જોધપુર મારવાડ ને પાકિસ્તાનમાં ભળી જવા પણ ઇચ્છતા હતા અને તે જ સમયે, જોધપુરના શાસક હનવંતસિંઘ કોંગ્રેસના વિરોધમાં અને પાકિસ્તાનની સ્વતંત્ર અસ્તિત્વ માટેની મહત્ત્વની મહત્વાકાંક્ષામાં જોડાવા માંગતા હતા. ઓગસ્ટ 1947 માં, હનવંતસિંહે ઢોલપુરના મહારાજા અને ભોપાલના નવાબની મદદથી જિન્નાહને મળ્યા હતા.

મિત્રો તમને જણાવી દઇએ કે રાજા મહારાજાધિરાજ જોધપુરના શ્રી હનવંતસિંહ રાઠોડ 1947 થી 1949 સુધી ભારતીય રજવાડા જોધપુરના શાસક હતા અને તેઓ ઉત્સાહી પોલો ખેલાડી પણ હતા તેમજ તેમણે 9 જૂન, 1947 ના રોજ જોધપુરના મહારાજા તરીકે તેમના પિતાનું સ્થાન મેળવ્યું હતુ અને 26 જાન્યુઆરી 1952 ના રોજ વિમાન દુર્ઘટનામાં તેમના મૃત્યુ સુધી આ પદવી સંભાળી હતી.

મિત્રો હનવંત સિંહ માટે સરદાર પટેલે જોધપુરના મહારાજાને ખાતરી આપી હતી કે ભારતમાં તેમને એવી તમામ સુવિધા આપવામાં આવશે, જેની પાકિસ્તાન પાસે માંગ કરવામાં આવી હતી. આમાં દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં હથિયારોનો પુરવઠો, અનાજ, જોધપુર રેલ્વે લાઈન કચ્છ સુધી વિસ્તરણ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે જો કે મારવાડની કેટલીક વાસલ્સ પણ ભારતમાં ભળી જવાના વિરોધમાં હતી.

તેઓ મારવાડને એક સ્વતંત્ર રાજ્ય તરીકે જોવા માંગતા હતા પરંતુ મહારાજા હનવંતસિંહે, સમયને માન્યતા આપીને 1 ઓગસ્ટ 1949 ના રોજ ભારતીય સંઘના મર્જર પત્ર પર હસ્તાક્ષર કર્યા અને તેમના રજવાડાને ભારત સાથે ભળી દીધા અને હનવંતસિંહે જિન્ના સાથે બંદર સુવિધાઓ, રેલ્વેનો અધિકાર, અનાજ અને શસ્ત્રોની આયાત વગેરે વિશે વાતચીત કરી હતી. જીન્નાએ તેમને બધી શરતો પૂરી કરવાની ખાતરી આપી હતી.

હનવંતસિંહ પણ તેનાથી પ્રભાવિત થયા હતા અને પાકિસ્તાનમાં બેઠકના પ્રશ્ને ફરીથી વિચાર કરવાની ફરજ પડી હતી જો કે પાકિસ્તાનમાં બેઠકના મુદ્દે જોધપુરનું વાતાવરણ તંગ બની ગયું હતું.અને જોધપુરના મોટાભાગના જાગીરદારો અને જાહેર લોકો પાકિસ્તાનમાં જોડાવા સામે હતા માઉન્ટબેટ ને હનવંતસિંઘને એમ પણ સમજાવ્યું હતું કે ધર્મ દ્વારા વિભાજિત દેશમાં મુસ્લિમ રાજ્ય હોવા છતાં પાકિસ્તાનમાં મળવાનો તેમનો નિર્ણય સાંપ્રદાયિક ભાવનાઓને ઉત્તેજિત કરી શકે છે અને તે જ સમયે સરદાર પટેલ જોધપુરને કોઈપણ કિંમતે પાકિસ્તાનમાં જોડાતા જોવા માંગતા ન હતા.

અને સરદાર પટેલને જોધપુરના દિવાન દ્વારા હનવંતસિંહના ઇરાદા વિશે જાણ થઈ ગઈ હતી અને તે સરદારના કહેવાથી જ માઉન્ટબેટને મહારાજા હનવંત સિંહને દિલ્હી બોલાવ્યા હતા સરદાર પટેલ હવે જોધપુર બચાવવા સંપૂર્ણ નિયંત્રણમાં હતા ત્યારે સરદાર પટેલે કહ્યું, જુઓ, હનવંત, તમારા પિતા ઉમૈદસિંહ જી અમારા મિત્ર હતા અને તેમણે તમને અમારી દેખરેખમાં છોડી દીધા છે. જો તમે માર્ગ પર નહીં આવે, તો સમજો કે તમને શિસ્તમાં લાવવા માટે મારે પિતાની ભૂમિકામાં આવવું પડશે.

ત્યારે આ મહારાજાએ કહ્યું ના તમારે આ કરવાનું રહેશે નહીં. મેં નક્કી કર્યું છે કે આ સમયે હું લોર્ડ માઉન્ટબેટન પર જઈશ અને ઇન્સ્ટુમેન્ટ ઓફ એસેન્સન્સ પર હસ્તાક્ષર કરીશ અને છેવટે.11 ઓગસ્ટના રોજ, આઝાદીના ચાર દિવસ પહેલા, મહારાજા હનુવંતસિંહે પ્રવેશના સાધન પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા અને આઝાદીના માત્ર 4 દિવસ પહેલા જોધપુર ભારતીય સંઘમાં જોડાયું હતુ અને એવું પણ કહેવામાં આવે છે કે આ સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન મહારાજાએ એકવાર મેનન પર પોતાની પિસ્તોલ ચલાવી હતી.

પરંતુ મેનને ખૂબ ધીરજથી કેસ સંભાળ્યો હતો. પરંતુ આજે તમે જોશો તે દેશનો આ ચહેરો આઝાદીના ચાર દિવસ પહેલા સુધી વેરવિખેર હતો. સૌથી મોટો હૈદરાબાદ, જમ્મુ અને કાશ્મીર, જૂનાગઢ ભોપાલ ભારતના સંઘમાં જોડાવા માટે તૈયાર ન હતા અને ગુજરાતના જૂનાગઢ રજવાડાએ પાકિસ્તાન સાથે જોડાણ જાહેર કર્યું હતુ મિત્રો તમને જણાવી દઇએ કે વી.પી. મેનને તેમની પુસ્તક સ્ટોરી ઓફ ઇન્ટિગ્રેશન ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટેટ્સ માં આ એપિસોડનો આ રીતે ઉલ્લેખ કર્યો છે.

કે જિન્નાહ અને મુસ્લિમ લીગના નેતાઓએ જોધપુરના રાજા સાથે ઘણી બેઠક કરી હતી અને છેલ્લી મીટિંગમાં તેઓએ જેસલમેરના મહારાજકુમારને પણ લીધા હતા. બિકાનેર કિંગે તેની સાથે આવવાની ના પાડી હતી અને હનવંતસિંહે એકલા જિન્ના જવા માટે ખચકાતા હતા અને અહેવાલ છે કે જિન્નાએ કોરા કાગળ પર હસ્તાક્ષર કર્યા અને તે પોતાની કલમથી જોધપુરના રાજાને આપ્યો અને કહ્યું કે

તમે તેમાં જે પણ શરતો ઇચ્છો તમે ભરી શકો અને હું તેઓ પર સહી કરીશ આજે આના પર હનવંતસિંઘ પાકિસ્તાનમાં મળવા સંમત થયા હતા અને તે પછી તે જિન્નાહ જેસલમેરના મહારાજકુમાર તરફ વળ્યા અને તેમને પૂછ્યું કે શું તે પણ સહી કરશે ત્યારે મહારાજકુમારે કહ્યું હતું કે તેઓ એક શરત પર સહી કરવા તૈયાર છે કે જો હિન્દુઓ અને મુસ્લિમો વચ્ચે લડત થાય તો જિન્નાહ મુસ્લિમોને હિંદુઓની વિરુદ્ધ નહીં કરે અને જો જોધપુરનો રાજા આ માર્ગ પર આવ્યો જો કે ભોપાલ નવાબના રાજકીય સલાહકાર સર મોહમ્મદ ઝફરઉલ્લા ખાને હનવંત સિંહ પર મર્જર પેપર પર હસ્તાક્ષર કરવાની જીદ કરી હતી.

અને જ્યારે આ આખી વાતની મજાક ઉડાવવાની કોશિશ કરી હતી ત્યારે મહારાજા તે સમયે નિર્ણય લેવાની સ્થિતીમાં ન હતા તેથી તેમણે જિન્નાહને કહ્યું કે તે જોધપુર જશે અને બીજે દિવસે પાછો ફરશે અને નિર્ણય કરશે ત્યારે હનવંતસિંહ જોધપુરમાં ત્રણ દિવસ રોકાયો હતો અને પાકિસ્તાનમાં જોધપુર રાજ્ય સભાના પ્રશ્ને જોધપુર રાજ્યના વાતાવરણમાં ભારે રોષ જોવા મળ્યો હતો જેમા જાગીરદારો અને સરદારો ચોક્કસપણે આ પ્રસ્તાવની વિરુદ્ધ હતા અને ત્યારે મહારાજાનું મન ધબકવા લાગ્યુ હતુ.

અને જ્યારે હનવંતસિંહ ત્રણ દિવસ પછી દિલ્હી પાછા ફર્યા ત્યારે મેનન કહેવામાં આવ્યું કે જો હું મેનન જલ્દીથી તેમને મહારાજા જોધપુર નહીં લઈએ તો તે પાકિસ્તાનમાં મળી શકે છે. હું મેનન શાહી હોટલમાં ગયો અને મહારાજાને કહ્યું કે લોર્ડ માઉન્ટબેટન તેમની સાથે વાત કરવા માગે છે અને અમે બંને મેનન અને મહારાજા હનવંત સિંહ કારમાં વાઈસરોય બિલ્ડિંગમાં ગયા. મેનનના મતે, વાઇસરોય અને મેનનની સમજાવટ પર, મહારાજા તેમના રાજ્યને ભારતમાં મર્જ કરવા સંમત થયા હતા.