શ્રાદ્ધમાં ભૂલથી પણ નાં કરતાં આ કાર્યો નહીંતો જીવનમાંથી ક્યારેય નહીં જાય દુઃખ…….

0
242

પિતૃપક્ષ આજે શરૂ થાય છે, 15 દિવસ પછી પણ આ 8 કાર્યો ભૂલશો નહીં,પિત્રુ પક્ષ માં, પૂર્વજોની અર્પણ અને શ્રાદ્ધનું વિશેષ મહત્વ છે. પિતૃપક્ષમાં, પિતર દેવ સ્વર્ગમાંથી પૃથ્વી પરના કુટુંબીજનોને મળવા આવે છે. જે વ્યક્તિ તેના પૂર્વજોની ઓફર કરતો નથી, તેણે પિત્ર દોષનો સામનો કરવો પડે છે. આ ખામી પૈસા, આરોગ્ય અને અન્ય ઘણા અવરોધોને આમંત્રણ આપે છે. શ્રાદ્ધ માં, પિતાની ખુશી અને તેમની નારાજગી વિશે કેટલીક વિશેષ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ચાલો જાણીએ આ સમય દરમિયાન તમારે કઈ મોટી ભૂલોથી દૂર રહેવું જોઈએ.પિતૃપક્ષ દરમિયાન શુભ કાર્ય જેવા- લગ્ન, ગૃહ પ્રવેશ વગેરેથી દૂર રહેવું જોઈએ. નવી વસ્તુઓ ખરીદવાનું પણ ટાળો. આ સિવાય લોન લઈને અથવા દબાણમાં આવીને ક્યારેય શ્રાદ્ધ કર્મ ન કરવો જોઈએ.

પૂર્વજોની બાજુ લસણ અને ડુંગળીથી બનેલું ભોજન લેવાનું ટાળો. આ સમય દરમિયાન, કાચનાં વાસણોનો ઉપયોગ ન કરો. પિતૃપક્ષ દરમિયાન લોખંડનો પોટ પણ ન વાપરવો જોઈએ. આ દિવસોમાં પ્લેટ પર પોતાને અને બ્રાહ્મણોને ખવડાવવાનું શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.શાસ્ત્રો અનુસાર, પિતૃપક્ષના 15-દિવસના સમયગાળા દરમિયાન કોઈ પણ સ્વરૂપે પિત્રુ તમારા ઘરે આવી શકે છે. તેથી, આપણે કોઈ પણ વ્યક્તિ અથવા પ્રાણીનો અનાદર ન કરવો જોઈએ જે થ્રેશોલ્ડ પર છે. તમારા દરવાજા પર આવે તે કોઈપણ પ્રાણીને ખોરાક પ્રદાન કરો અને તેનું સન્માન કરો.પૂર્વજોની બાજુમાં અમુક વસ્તુઓ ખાવાથી સખત પરેજી કરો. આ સમય દરમિયાન ચણા, દાળ, જીરું, કાળા મીઠું, લૌર અને કાકડી, સરસવનો લીલોતરી ખાવાનું ટાળો.પૂર્વજોના દિવસોમાં ક્યારેય માંસ, માછલી ન ખાશો. શ્રાદ્ધમાં તામાસિક ખોરાકને બદલે સાત્વિક ખોરાક લેવો જોઈએ. પિત્રુ પક્ષમાં શ્રાદ્ધ કરનાર વ્યક્તિએ બ્રહ્મચર્યનું ચુસ્તપણે પાલન કરવું જોઈએ.કોઈ સ્થળે પૂર્વજોની શ્રાદ્ધ કરવાથી ખૂબ ફાયદા થાય છે. એવી માન્યતાઓ છે કે ગયા, પ્રયાગ અથવા બદ્રીનાથમાં શ્રાદ્ધ કરવાથી પૂર્વજોને મોક્ષ મળે છે. જે લોકો કોઈ સ્થળે શ્રધ્ધા ન કરે તે ઘરના આંગણે કોઈ પણ પવિત્ર સ્થળે તર્પણ અથવા પિંડ દાન કરી શકે છે.

શ્રાદ્ધને લગતી વિધિઓ સાંજે, રાત, સવાર અથવા અંધારામાં ન કરવી જોઈએ. જ્યારે સૂર્યપ્રકાશ ચારેબાજુ ફેલાયેલો હોય ત્યારે હંમેશાં બ્રોડ ડેલાઇટમાં કરો.પેરેંટલ જીવન દરમિયાન સોપારી પાનનું સેવન ન કરો. ધૂમ્રપાન અથવા પીવાનું ટાળો. શ્રાદ્ધ વિધિ કરનાર વ્યક્તિએ તેના નખ કરડવા ન જોઈએ. આ સિવાય તેણે વાળવી કે હજામત કરવી જોઈએ નહીં.હિંદૂ સંસ્કૃતિમાં જણાવાયું છે કે વ્યક્તિ પોતે યોગ્ય હોય, શિક્ષણ યોગ, સંસ્કારો યોગ્ય, પદ યોગ હોય છતાં જો જીવનમાં અનેક પ્રકારે વેઠવાનું આવતું હોય તો શાસ્ત્રોમાં આ પાછળ ચાર પીડાને જવાબદાર ગણી છે. પહેલી છે પિતૃપીડા, બીજું ગ્રહ પીડા, સ્થાન પીડા, ત્રીજુ દેવ પીડા… આજે ચર્ચા કરીએ પિતૃપીડા વિશે….

જીવનમાં ત્રણ પ્રકારના તાપ ગણાવાય છે. જેને ત્રિવિધ તાપ કહેવામાં આવે છે. દૈહિક, દૈવિક અને ભૌતિક. આ તાપ એટલે કે પીડામાંથી મુક્તિ માટે શ્રાદ્ધ કર્મ અને પિતૃ શાંતિથી વિશેષ કોઈ ઉપાય નથી. આથી મનુષ્યે પ્રયત્ન પૂર્વક શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ. પિતૃઓનો મહીનો ભાદરવો ગણાય છે. તેમાંયે પૂનમથી અમાસ સોળ દિવસ શ્રાદ્ધ પક્ષ ગણાય છે. પિતૃઓનું તર્પણ કરવાનું વિધાન શાસ્ત્રોમાં છે. આજે અનેક લોકો પિતૃઓને હબંક ગણે છે. પણ ભારતીય સંસ્કૃતિ એ ગાઈ વગાડીને કહે છે કે આત્મા મરતો નથી. તેની સાથે સાથે લાગણીના તાણાં વાણાં પણ મરતા નથી. જ્યારે પિતૃઓને તકલીફ પડે છે ત્યારે તે ગતિ અને મોક્ષ માટે પોતાના સગા સંબંધી અને સ્નેહીઓ પાસે આશા રાખે છે.

શાસ્ત્રો ભગવાન રામે ખુદ પિતૃશ્રાદ્ધ કર્યાનો ઉલ્લેખ છે. આ વિશેની કથા છે કે ગયાજીમાં જ્યારે રામ ભગવાન પિતૃ શ્રાદ્ધ કરવા માટે ગયા ત્યારે તે બજારમાં વસ્તુઓ લેવા ગયા. તે દરમિયાન પિતૃ યોનીમાંથી શ્રાદ્ધ લેવા રાજા દશરથ પધાર્યા. ત્યારે સીતા માતા નદી કિનારે બેઠાં હતા. ત્યારે નદીમાંથી બે હાથ નિકળ્યાં, અને માતા પાસે પિંડદાન માંગ્યું. ત્યારે પાસે કશું જ ન હોવાથી માતા સીતાએ નદીની રેતીના બે પીંડ બનાવી એ હાથમાં આપ્યા. ત્યારે પિંડદાનના સાક્ષી ગાય અને સૂર્ય ઈત્યાદિને બનાવ્યા. આ પિંડદાન મેળવીને દશરથ રાજાને મુક્તિ મળી ગઈ. જ્યારે રામ સાધન સામગ્રી સાથએ પરત ફર્યા ત્યારે તેમના પિંડનું દાન લેવા રાજા દશરથ ન પધાર્યા. આ વિશેની રોચક કથા રામાયણમાં છે. માટે પિતૃઓનું શ્રાદ્ધ કર્મ કરવું જોઈએ. પોતાના કુંટુંબીજનો જ નહિં, સ્નેહીઓ, મિત્રો, પડોશીઓ, પરિચીતો, પાલકો તેમજ પાળેલા પશુ પક્ષીઓનું પણ શ્રાદ્ધ કર્મ કરવા વિધાન છે.સૂર્યસુત્ર યમદેવે વીસ હજાર વર્ષ સુધી ઘોર તપસ્યા કરી, તેમના ફળ સ્વરૂપ ભગવાન શિવે તેમને યમલોક અને પિતૃલોકના અધિકારી બનાવ્યા. એવું માનવામાં આવે છે કે જે પ્રાણી વર્ષ પર્યન્ત પૂજા પાઠ વિગેરે નથી કરતો પણ જો તે પોતાના પિતૃઓનું શ્રાદ્ધ કરે છે તો પણ તેનું સર્વ પ્રકારે મંગળ થાય છે અને તેને પુણ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે.

96 અવસરો પર કરી શકે છે શ્રાદ્ધ – તર્પપિતૃઓના શ્રાદ્ધ કરવા માટે વર્ષમાં 96 અવસર આવે છે. તેમાં છે 12 મહીનાની 12 અમાસ, સતયુગ, દ્વાપર યુગ, ત્રેતાયુગ તેમજ કળિયુગના પ્રારંભની ચાર તિથિઓ, મનુઓના આરંભની 14 મન્વાદિ તિથિઓ, સૂર્યનો સંક્રાતિકાળની 12 સંક્રાતિઓ, 12 વૈદ્યૃતિયોગ, 12 વ્યતિપાત યોગ, 15 મહાલય શ્રાદ્ધ પક્ષની તિથિઓ, પાંચ અષ્ટકા, પાંચ અન્વષ્ટકા અને પાંચ પૂર્વેદ્યુહ આમ 96 દિવસ મળે છે. કોઈ શાસ્ત્રજ્ઞ પાસે કે કર્મકાંડી પાસે કે યોગ્ય વિદ્વાન પાસે પૂછીને આ દિવસોમાં વિષ્ણુ પૂજન, શ્રાદ્ધ કર્મ કરીને પિતૃઓની ગતિ માટે કાર્ય કરી શકાય છે.

કહેવાય છે કે અગિયારસ એ વિષ્ણુ પૂજન માટે છે. વર્ષથી કુલ 24 અગિયારસ આવે છે. જે વ્યક્તિ અગિયારસમાં પૂર્ણભક્તિભાવથી વિષ્ણુ પૂજન કરે છે તેની ઈચ્છા માત્રથી પિતૃઓની મુક્તિ થઈ જાય છે. માટે તો તમારે પિતૃ નડતર હોય તો આ દિવસોનો લાબ ઉઠાવો અને પિતૃઓને આપી દો શાંતિ….શ્રાદ્ધ પક્ષમાં પિતૃઓના તર્પણમાં સરળતા રહે તે માટે ચોક્કસ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે. જેમાં ચોકક્સ તિથિએ ચોક્ક્સ પ્રકારે મૃત્યુ પામેલાનું શ્રાદ્ધ કર્મ કરવામાં આવે છે. જાણો કઈ તિથિએ કોનું કરવું શ્રાદ્ધ અહિં….1. સામાન્ય રીતે શ્રાદ્ધને લઈને પહેલો નિયમ એ છે કે વ્યક્તિ જે તિથિએ મૃત્યુ પામ્યા હોય તે તિથિએ તેનું શ્રાદ્ધ કરી શકાય છે. જેમ કે પૂનમે મૃત્યુ પામ્યા હોય તેનું પૂનમે, પાંચમે મૃત્યુ પામ્યા હોય તેનું પાંચમે તેરસે મૃત્યુ પામ્યા હોય તેનું તેરસે એમ જ અન્ય દિવસોમાં,આમ છતાં સંજોગો વસાત જો એ દિવસે શ્રાદ્ધ ન થઈ શકે તેમ હોય તો આ દિવસોમાં પણ તેમનું શ્રાદ્ધ કર્મ થઈ શકે છે. જેમ કે…2. જે સૌભાગ્યવતી સ્ત્રીઓ મૃત્યુ પામી હોય એટલે કે જે પતિની હૈયાતીમાં સ્ત્રી મૃત્યુ પામે તેવી સ્ત્રીનું શ્રાદ્ધ કર્મ નોમના દિવસે કરવામાં આવે છે. આ દિવસે આવી સૌભાગ્યવતી સ્ત્રીઓનું શ્રાદ્ધ કર્મ કરવામાં આવે છે.3. જ્યારે કોઈ સંન્યાસીનું શ્રાદ્ધ કરવું હોય અગિયારસના દિવસે શ્રાદ્ધ કરી સકાય છે. જો માતામહનું શ્રાદ્ધ કરવાનું હોય તો પ્રથમ નોરતે કરવામાં આવે છે.4. જો કોઈ વ્યક્તિનું મૃત્યુ અસ્ત્ર કે શસ્ત્રથી થયું હોય કે આત્મહત્યા કરી હોય કે ઝેર આપીને મારી નાંખવામાં આવ્યા હોય કે અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામ્યા હોય તેવા લોકોનું શ્રાદ્ધ 14ના(ચૌદસના દિવસે) કરવામાં આવે છે.

5. આ સિવાય કોઈ વ્યક્તિનું સર્પદંશથી મૃત્યુ થયું કે બ્રાહ્મણ શ્રાપ કે વજ્રાધાતથી મૃત્યુ થયું કે પછી બળીને મોત થયું હોય કે પશુઓના હુમલાથી મોત થયું હોય, કે પછી કોઈ પ્રકારે હત્યા થઈ હોય કે કોઈ મહારોગથી મૃત્યુ થયું હોય કે લૂંટારુઓએ મોતને ઘાટ ઉતારી દીધાં હોય અને મૃત્યુ થયું હોય તેવા લોકોનું મૃત્યુ પણ 14(ચૌદસના દિવસે) કરવામાં આવે છે.6. જો કોઈનું મૃત્યુ નાનપણમાં થયું હોય તેવા વ્યક્તિઓનું શ્રાદ્ધ 12(બારસના દિવસે) કરવામાં આવે છે. કોઈ બાળકનું મોત થયું હોય તો તેનું શ્રાદ્ધ પણ આ દિવસે બારસના દિવસે કરવામાં આવે છે.7. જ્યારે કોઈ પણ વ્યક્તિ, કોઈ પણ રીતે મૃત પામેલી હોય તેનું શ્રાદ્ધ આ ઉપરાંત અમાસના દિવસે પણ કરી શકાય છે તેથી તેને સર્વપિતૃ અમાસ કહેવામાં આવે છે.શ્રાદ્ધમાં શા માટે બ્રાહ્મણને કરાવવું જોઈએ ભોજનપિતૃઓને અર્પણ કરેલા ભોજન પર અન્ય યોનિમાં રહેલા જીવો જેવા કે પિશાચ યોની, બ્રહ્મ રાક્ષસ યોની વિગેરે તરાપ મારે છે તેથી પિતૃઓનો કોળિયો છિનવાઈ જાય છે. તેથી પિતૃઓને અર્પણ કરવામાં આવતા પિંડમાં દર્ભ અને કાળા તલ નાંખવામાં આવે છે.

જેથી કરીને તે ભોજન પિતૃઓને જ મળે છે. તર્પણ અને પિંડદાન પછી બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું જોઈએ. શા માટે બ્રાહ્મણ જ… તો તેની પાછળ એવો મત છે કે જે જેની પાસે સૂચિતા વધું હોય ત્યાં પિતૃઓ પામે છે. સૂચિતા એટલે કે ચોખ્ખઈ, રોજ સ્નાન, સ્વચ્છ કપડાં, શૌચકર્મ પછી સફાઈ, યોગ્ય જે ખાસ જરૂરી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે અન્ય જાતિમાં થોડુંએ એઠું જુઠું હોય છે જે પિતૃઓને પસંદ પડતું નથી. તેથી તેમને કરાવેલું ભોજન પિતૃઓને શાંતિ આપી શકતું નથી. માટે બ્રાહ્મણને જમા઼ડવામાં આવે છે. જેથી કરીને તેના થકી પિતૃ પોતે તે ભોજનને ગ્રહણ કરી શકે. પિતૃઓેને આભડછેટ બહું લાગે છે. તેથી તેમને કષ્ટ વેઠવું પડે છે. તેથી બ્રહ્મ ભોજનનો આગ્રહ રાખવામાં આવે છે. પિતૃગણ તેમના શરીરમાં પ્રવિષ્ટ થઈને ભોજન લઈને પોતાની અવધિ એટલે કે સમય મર્યાદા પૂરી થતાં પિતૃલોકમમાં પાછા ચાલ્યા જાય છે.ક્યારે કરાવવું જોઈએ બ્રહ્મ ભોજન ક્યું છે શ્રેષ્ઠ સમય,શ્રાદ્ધ કર્મમાં જો બ્રહ્મ ભોજન કરાવવામાં આવે તો તે 11.36 મિનિટથી લઈને 12.24 મિનિટની વચ્ચે કરાવવું જોઈએ. નિયમ પ્રમાણે જ્યારે દિવસનું આઠમું મુહૂર્ત ચાલતું હોય અને અભિજિત મુહૂર્ત હોય તે સમય પિતૃઓ પાછળના બ્રહ્મ ભોજન માટે શ્રેષ્ઠ છે. આ સમયમાં પિતૃઓને કે પિતૃઓને માટે અર્પણ કરેલું ભોજન પિતૃઓને પહોંચે છે. તેથી 11.36 મિનિટથી લઈને 12.24 મિનિટની આ અવધિના મધ્ય કાળમાં શ્રાદ્ધ તર્પણ અને બ્રહ્મ ભોજન પુણ્ય ફળદાયી નિવડે છે.

શા માટે પિતૃઓ કરે છે પરિવારજનોને પરેશાનહિંદૂ સંસ્કૃતિમાં એક મહાન નિયમ છે ત્યાગીને ભોગવો. એટલે કે જે વસ્તુ ત્યાગો તેને ભોગવો. એટલે કે વ્યક્તિએ પોતે જીવનમાં કોઈ ત્યાગ કે દાન કરેલું હોવું જોઈએ તો તેને મળે. જો તેણે ન કરેલું હોય કે ન કરી શક્યો હોય તો તેના પરિવારજનો કરે. કારણ કે આપ્યા વગર કશું મળતું નથી. મૃત વ્યક્તિની પાછળ તેના નિમિત્તે કરેલું દાન પુણ્ય તેને મળે છે. સૂર્યની હાજરીમાં કરાયેલા દાન અંગે સૂર્યને સાક્ષી માનવામાં આવે છે. તેથી પિતૃ જે યોની હોય ત્યાં તેને તેની પાછળ કરાયેલું દાન અને પુણ્ય કર્મ તેના સુધી પહોંચતું કરવા પરમાત્મા ખાસ કરીને ભગવાન વિષ્ણુ બંધાયેલા છે. તેથી તેને મળે છે. જો દાન કરવું જોઈએ અને તે દિવસ દરમિયાન કરવું જોઈએ.

શાસ્ત્રોમાં એવું વિધાન છે કે જે પરિવારજનો પોતાના પિતૃઓ પાછળ શ્રાદ્ધ કર્મ નથી કરતાં, તે પિતૃઓ અતિ વિકટ સ્થિતિ ભોગવે છે, તેમને પીવા માટે પાણી પણ મળતું નથી. જ્યારે પિતૃઓ ત્રસ્ત થાય છે તે પોતાના પરિવારજનોના ખુનના પ્યાસા થઈ જાય છે. શાસ્ત્રોમાં લખ્યું છે કે શ્રાદ્ધં ન કુરુતે મોહાત તસ્ય રક્તં પિબન્તિ તે…| પિતરસ્તસ્ય શાપં દત્વા પ્રયાન્તિ ચ | ત્રસ્ત પિતૃઓ પરિવારજનોને શ્રાપ પણ આપી દેવા પ્રેરાય છે. પિતૃગણ અમાસ સુધી શ્રાદ્ધ કર્મ વિશે પ્રતીક્ષા કરીને પછી પરિવારજનોને શ્રાપ આપીને ચાલ્યા જાય છે. તે પછી પરિવારમાં જન્મતા બાળકોમાં જન્મગત પિતૃ દોષ, કાળ સર્પ યોગ જેવા યોગો લઈને જન્મે છે.શાસ્ત્રોમાં સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ છે કે સંતાનની પ્રાપ્તિ પિતૃ કૃપા વગર થતી નથી. લેણ-દેણ અને ઋણાનુંબંધ અનુસાર જીવ પરિવારમાં જન્મ લેતો હોય છે.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here