પૂજા કરતી વખતે ખાસ ધ્યાનમાં રાખો આ બાબતો નું ધ્યાન, માંગી દરેક ઈચ્છા થશે પૂર્ણ…….

0
698

પૂજા કરતી વખતે, કઈ ચીજો મહત્વપૂર્ણ છે તેનું ધ્યાન રાખો, કઈ વસ્તુ અને કયા ફૂલો ભગવાનને પ્રસન્ન કરે છે અથવા જેને ફૂલો ચઢાવવાની મનાઈ છે. પૂજા કરતી વખતે, દરેક ભક્તએ તેમને ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ, જેથી તેની પૂજા સફળ થાય અને દેવતાઓનો આશીર્વાદ રહે.સ્વચ્છતાનું ધ્યાન રાખોએવું માનવામાં આવે છે કે સ્નાન કર્યા પછી જ પૂજા માટે ફૂલો તોડવા જોઈએ. વાયુ પુરાણ મુજબ એવું માનવામાં આવે છે કે જે વ્યક્તિ ફૂલ અથવા તુલસી સ્નાન કર્યા વિના તોડી તે દેવતાઓને અર્પણ કરે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે સૂર્ય ભગવાનની પૂજામાં અગસ્ત્ય ફૂલો ન ચઢાવવા જોઈએ. તેવી જ રીતે ભગવાન શ્રીગણેશની ઉપાસનામાં તુલસીના પાન ન હોવા જોઈએ. સફાઈ રાખો નોંધ: એવું માનવામાં આવે છે કે સ્નાન કર્યા પછી જ પૂજા માટે ફૂલો તોડવા જોઈએ. વાયુ પુરાણ મુજબ એવું માનવામાં આવે છે કે જે વ્યક્તિ સ્નાન કર્યા વિના ફૂલ અથવા તુલસીનો પાન તોડે છે અને દેવતાઓને અર્પણ કરે છે તે દેવ પૂજાને સ્વીકારશે નહીં. એવું માનવામાં આવે છે કે સૂર્ય ભગવાનની પૂજામાં અગસ્ત્ય ફૂલો ન ચઢાવવા જોઈએ. તેવી જ રીતે ભગવાન શ્રીગણેશની ઉપાસનામાં તુલસીના પાન ન હોવા જોઈએ.

પીળા રેશમી વસ્ત્રો ઓફર કરો

એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન વિષ્ણુને પ્રસન્ન કરવા માટે પીળા રેશમી કાપડ ચઢાવવા જોઈએ. આ સિવાય મા દુર્ગા, સૂર્ય ભગવાન અને ભગવાન શ્રીગણેશને પ્રસન્ન કરવા લાલ વસ્ત્રો ચઢાવો. પીળા રેશમનું કાપડ ચઢાવો: એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન વિષ્ણુને પ્રસન્ન કરવા માટે પીળા રેશમી કાપડ ચઢાવવા જોઈએ. આ સિવાય મા દુર્ગા, સૂર્ય ભગવાન અને ભગવાન શ્રીગણેશને પ્રસન્ન કરવા લાલ વસ્ત્રો ચઢાવો.

ફૂલ વાસી ન હોય

ભગવાનને વાસી પાણી અને ફૂલો ન ચઢાવો તે ધ્યાનમાં રાખો. અર્થાત્ ગંગા જળ, તુલસીનાં પાન, બિલ્વપત્ર અને કમળ વાસી ન હોવા જોઈએ. આ પણ ધ્યાનમાં રાખો કે પૂજા સ્થળની પવિત્રતા રહે છે. ઉપરાંત, કોઈ પણ કચરો અથવા વજન પૂજા સ્થાન પર ન મૂકવા જોઈએ. ભગવાનને વાસી પાણી અને ફૂલો ન ચઢાવો તે ધ્યાનમાં રાખો. અર્થાત્ ગંગા જળ, તુલસીનાં પાન, બિલ્વપત્ર અને કમળ વાસી ન હોવા જોઈએ. આ પણ ધ્યાનમાં રાખો કે પૂજા સ્થળની પવિત્રતા રહે છે. ઉપરાંત, કોઈ પણ કચરો અથવા વજન પૂજા સ્થાન પર ન મૂકવા જોઈએ.

દીવો જાતે બુઝાવશો નહીં

માન્યતા મુજબ પૂજા દરમિયાન શુદ્ધ ઘીનો દીવો તેની ડાબી બાજુ રાખવો જોઈએ અને તેની જમણી બાજુ તેલનો દીવો રાખવો જોઈએ. પૂજામાં દેવોએ ચોક્કસપણે ધૂપ, દીવો અને આનંદ બતાવવો જ જોઇએ. દીવો પોતે જ બુઝાવવો જોઈએ નહીં.દરેક ઘરમાં રોજ સવારે પૂજા- પાઠ થાય છે. જેનાથી ઘરમાં આખો દિવસ શાંતિ બની રહે છે. આપણે પૂજા પાઠ કરીએ છીએ ત્યારે અમુક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. પૂજા-પાઠ કરતી વખતે કેટલીક વાતોનું ધ્યાન રાખવામાં આવે તો ઝડપથી હકારાત્મક ફળ મળી શકે છે. પૂજા પાઠ માટે સવારનો સમય સારો માનવામાં આવે છે. બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં પૂજા કરવાની પરંપરા પ્રાચીન સમયથી જ ચાલતી આવે છે.બ્રહ્મને દેવતાઓનો સમય માનવામાં આવે છે. આ સમય જાગવાથી અને પૂજા કરવાથી મનને શાંતિ મળે છે. સવારે સૂર્યોદયના સમયે બધી દૈવીય શક્તિઓ જાગૃત થઈ જાય છે. જે પ્રકારે સૂર્યની પહેલી કિરણથી ફૂલ ખિલી ઊઠે છે, એ જ રીતે સવાર-સવારની સૂર્યની કિરણો આપણા શરીર માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક બની રહે છે. સવારના સમયે સૂર્યની કિરણો આપણી ત્વચાને સારો લાભ પહોંચાડે છે, આ કિરણોથી ત્વચાની ચમક વધે છે. ધ્યાન રાખવું કે બપોરે 12 થી 4 વાગ્યોનો સમય પિતૃઓની પૂજા માટે શુભ માનવામાં આવે છે. આ સમયમાં ભગવાનની પૂજા કરવાથી શુભ ફળ પ્રાપ્ત થતું નથી.

સવારે પૂજા કરવાથી મળે છે મનોવૈજ્ઞાનિક લાભપૂજા કરતી વખતે મન શાંત હોવું જોઈએ. એકાગ્રતા વગર કરવામાં આવેલી પૂજા સફળ નથી થઈ શકતી. સવારનો સમય પૂજા કરવા માટે શ્રેષ્ઠ છે, કારણ કે જાગ્યા પછી આપણું મન શાંત અને સ્થિર રહે છે. મગજમાં ગમેતેવી વાતો, નકામા વિચારો નથી ભમતાં. ભક્તિ માટે જરૂરી છે એકાગ્રતા. એકાગ્ર મનથી જ પૂજામાં ધ્યાન લગાવવું જોઈએ. દિવસના સમયે આપણા મગજમાં અનેક પ્રકારના વિચારો ચાલતા રહેતાં હોય છે અને મન એક જગ્યાએ ટકી નથી શકતું. ભટકતા મન સાથે પૂજા ન કરવી જોઈએ. એટલા માટે સવાર-સવારનો સમય પૂજા માટે શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.સવારે વહેલાં ઊઠવાના અનેક થાય છે સ્વાસ્થ્યને લગતા ફાયદા,સવારે વહેલાં જાગવાથી માનસિક શક્તિ વધે છે, જેનાથી દિવસભર ઊર્જા જળવાઈ રહે છે. સવારે વહેલા જાગવાથી સ્વાસ્થ્યલાભ મળે છે. ત્વચાની ચમક વધે છે, પેટ સાથે જોડાયેલી બીમારીઓથી બચાવ થાય છે. સવારે પૂજામાં કરેલાં ધ્યાનથી મગજ ઝડપથી ચાલે છે, તણાવ આપણી ઉપર હાવી નથી થઈ શકતો. મન શાંત હોય તો આપણે પરેશાનીઓનો આસાનીથી મુકાબલો કરી શકીએ છીએ.

‘ફરાળ’ એટલે ‘ફલાહાર’

ફરાળ એ ફલાહાર સંસ્કૃત શબ્દનો અપભ્રંશ થયેલો શબ્દ છે. ફરાળનો ઉદ્દેશ્ય સામાન્ય રીતે ખવાતા ખાદ્યપદાર્થોને બદલે ફલાહાર-ફળનો આહાર કરવો એટલે માટે આરોગ્યપ્રદ છે, કેમકે વર્ષાઋતુમાં ભેજ, ઠંડક, સૂર્યપ્રકાશનો અભાવ, વાદળછાયું વાતાવરણ માત્ર માનવ શરીર પર અસર કરે છે તેવું નથી. આ બદલાયેલ આબોહવાની અસર પાણી, શાકભાજી, અનાજ, કઠોળ દરેક પર થાય છે.વરસાદના દિવસો દરમ્યાન પાચનશક્તિ મંદ થવાનું કારણ વધુ ભેજયુક્ત વાતાવરણમાં વાયુદોષની સાહજીકતાથી થતી વિકૃતિ છે. આવા સમયગાળા દરમ્યાન અમુક તિથિ-તહેવારે સામાન્ય ખોરાકનો ત્યાગ કરી માત્ર પાણી, નવશેકું પાણી, ફુલ સુંઘવું, દૂધ-છાશ જેવા પીણાં, કેળા-ચીકુ-પપૈયા તથા ઋતુમાં મળતા તાજાં ફળ પ્લમ્સ, જાંબુ, નાસપતિનું સેવન કરવાથી પાચનશક્તિ જળવાઈ રહે છે. માત્ર ફલાહાર કરવાને પરિણામે રસોઈ-આહારમાં વપરાતો સમયગાળો ઘટે છે. જેનો ઉપયોગ ઈશ્વરનું પૂજન, સ્મરણ, ધ્યાન વગેરે જેવી આધ્યાત્મિક પ્રવૃત્તિ માટે કરી શકાય.

સગાં-સબંધીઓ, મિત્રવૃંદ સાથે મળીને ભજન-કીર્તન,સંગીત-નૃત્ય જેવી સમૂહમાં આનંદવર્ધન કરતી પ્રવૃત્તિમાં કરી શકાય. એકધારા જીવાતા જીવનની નીરસતામાં નવીનતા અને ઉત્સાહ આવે.વાદળછાયા વાતાવરણમાં મનમાં ઉદાસી, ઉત્સાહનો અભાવ,વિચારવાયુ જેવી માનસિક વ્યથા પણ નજીવા કારણોસર થતી હોય છે.વ્રત-તહેવારોની ઉજવણી જીવનમાં નવો રંગ-ઉત્સાહ ઉમેરે છે.ઉપવાસ-શબ્દને આપણે માત્ર ખોરાક નહીં ખાવો,એવા અર્થથી મૂલવીએ છીએ. ઉપવાસનો શાબ્દિક અર્થ છે.ઈશ્વરની નજીક બેસવું.આવું ઇશ્વરિય તત્વનું સાન્નિધ્ય, ચિંતન-મનન, ઉજવણું ત્યારે શક્ય બને જયારે રોજબરોજની પ્રવૃત્તિમાંથી નિવૃત્તિ લઇ શકીએ.આથી ઉપવાસ દરમ્યાન ફલાહાર સૂચવાયો છે.

ફરાળ અને આરોગ્ય

સામાન્ય રીતે બટેકા, શક્કરિયા, શિંગોડા, સાબુદાણા, માવો, સૂકોમેવો, ઘી, તેલ, ખાંડ, ગોળ, દૂધ, દહીં જેવા પદાર્થો ફરાળી વાનગીમાં વાપરીએ છીએ. આ બધા પદાર્થો કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ, ફેટ, સુગરથી ભરપૂર છે. ભોજનમાં નાવીન્ય લાવતી તળેલી-ગળી ફરાળી વાનગીઓ આરોગવામાં પ્રમાણભાન પણ જળવાતું નથી. આથી પાચનશક્તિની મંદતાનાં દિવસો દરમ્યાન પચવામાં ભારે-પૌષ્ટિક ફરાળી વાનગીઓ અપચો, એસિડીટી, ઝાડા-કબજીયાત, ગેસ, બ્લડસુગર-બ્લડપ્રેશરમાં વધારો જેવી અનેક સમસ્યા સર્જે છે.વાયુપ્રકૃતિના વ્યક્તિઓ બટેકા, સાબુદાણા જેવી કાર્બોહાઈડ્રેટસવાળી, વાયડી ફરાળી ચીજો વારંવાર ખાશે તો પાચનમાં ગડબડ થવાની શક્યતા વધેજ. આથી ચીકુ, કેળા, નાસપતિ, પપૈયું, ખજૂર, ઓછી મલાઈવાળા દૂધમાં બનાવેલી ખીર, લીલા નારિયેળ કે સાબુદાણાની ખીર જેમાં ઓછા પ્રમાણમાં સાકર, એલચી-કેશર નાખ્યાં હોય તો તેવી ખીર પાચક અને અનુકૂળ બનશે.

પિત્તપ્રકૃતિનાં વ્યક્તિઓ પણ ઉપર જણાવ્યા તેવા ફળ, ખીર ઉપરાંત દૂધીનો હલવો, ટોપરાપાક જેવી ઘરની બનાવેલી મીઠાઈ ઓછા ગળપણ અને ઓછી ફેટવાળા દૂધનો ઉપયોગ કરી બનાવી ખાય તો વધુ ફેટ-ગળપણથી થતી એસિડીટી, ગોલબ્લેડરનો સોજો, ફેટીલીવર, પિત્તનાં ઝાડા જેવા નાના-મોટા પિત્તસબંધિત રોગની પીડાથી બચી શકે છે.નિયમિત અંતરે ૧૦-૧૨ ગ્લાસ પાણી, વેજીટેબલ સૂપ, સૂરણ, ફળો જેવા ખોરાકમાં બદલાવથી પિત્તનું સંતુલન શક્ય બને છે, જો તેલ, ઘી, માવો, વધુ ફેટવાળા દૂધનો ઉપયોગ ટાળવામાં આવે તો.કફ પ્રકૃતિવાળા વ્યક્તિઓ ગરમ નવશેકા સૂપ, કેશર-એલચીવાળું અથવા હળદર ઉમેરેલું દૂધ, મોરૈયો-સાબુદાણાની ઓછા તેલ-ઘી, આદું-મરી ઉમેરી બનાવેલી ખીચડી ખાઈ શકે છે. પરંતુ ક્ગની તકલીફ હોય તેઓએ ઠંડી છાશ, દહીં, દહીંમાંથી બનાવેલું રાયતું, મિલ્કશેક, માવાની મીઠાઈ ન ખાવી.આદું, મરી, તુલસી નાંખી અડધું દૂધ-અડધું પાણી નાંખી ઉકાળીને બનાવેલો ઉકાળો થોડી માત્રામાં સાકર નાંખી પીવાથી કફદોષનું સંતુલન થશે.