લગ્ન માં 7 ફેરા જ કેમ લેવામાં આવે છે?, કેમ 6 કે 5 નહીં,જાણો એના પાછળ નું રસપ્રદ કારણ….

0
193

લગ્ન એ જીવનનો અહેમ ભાગ છે લગ્ન વિના દરેક યુવક યુવતીનું જીવન અધૂરુ રહે છે પોતાના જીવન ને આગળ વધારવા માટે એક જીવન સાથીની જરૂર પડે છે.લગ્ન સંબંધ બે વ્યક્તિ તેના પરિવાર દરેકને એક પરિવાર બનાવવાનું એક માધ્યમ છે.વિવાહને લગ્ન અથવા મેરેજ તરીકે ઓળખવું ખોટું છે.લગ્નના સમાનાર્થી નથી.જો આપણે લગ્ન શબ્દને જોઈએ, તો લગ્ન = વિ + વાહનો અર્થ એ છે કે આ જવાબદારી સહન કરવી. પાણિગ્રહણ સમાહરોને લગ્ન પણ કહેવામાં આવે છે. વરરાજા દ્વારા નિયમ અને વચનની સ્વીકૃતિ પછી, છોકરી તેના હાથને વરરાજાને આપે છે અને વરરાજા તેના હાથને તે છોકરીને આપે છે.

આજકાલ, તેને કન્યા દાન કહેવામાં આવે છે જે ખોટું છે.અન્ય ધર્મોમાં, લગ્ન એ પતિ અને પત્ની વચ્ચેનો એક પ્રકારનો કરાર છે, જેને કોઈ પણ ખાસ સંજોગોમાં તોડી શકાય છે.પરંતુ હિન્દુ ધર્મમાં લગ્ન એ એક ચિંતિત વિધિ છે.તે એક ધાર્મિક વિધિ છે જે કન્યા અને વરરાજાની ચારેય બાજુ સહમત સાથે કરવામાં આવે છે. હિન્દુ લગ્નોમાં શારીરિક સંબંધો કરતાં આધ્યાત્મિક સંબંધોને વધુ મહત્વ આપવામાં આવે છે અને તે પવિત્ર પણ માનવામાં આવે છે.

હિન્દુ લગ્નોમાં સાત ફેરા પણ સપ્તપદી કહેવામાં આવે છે.હિંદુ ધર્મના 16 સંસ્કારોમાંથી લગ્ન વિધિ એ એક અગત્યનો સંસ્કાર હોય છે. હિન્દુ લગ્નોને સાત ફેરા લીધા પછી જ સંપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ સાત ફેરામાંથી પ્રત્યેક વારા સાથે, એક સ્ત્રી અને વહુ એકબીજાને વચન આપે છે અને જીવનને આગળ વધારવાનું વચન આપે છે. આ ચક્કરો હિન્દુ લગ્નના આધારસ્તંભ છે. અગ્નિની સામે લેવામાં આવેલા આ ચક્કરો ધ્રુવ તારાના સાક્ષી માનવામાં આવે છે. જેના કારણે બે શરીર, મન અને આત્મા એક પવિત્ર બંધનમાં રચાય છે.

ભારતીય સંસ્કૃતિમાં વિશેષ મહત્વના 7 મુદ્દા છે. 7 ની સંખ્યા માનવ જીવન માટે ખૂબ જ વિશિષ્ટ માનવામાં આવે છે. 7 સંગીતનાં નોંધો, સપ્તરંગીનાં 7 રંગો, 7 ગ્રહો, 7 માળ, 7 સમુદ્ર, 7 રૂષિ, સપ્ત લોક, 7 ચક્રો, સૂર્યનાં 7 ઘોડા, સપ્ત રશ્મિ, સપ્ત ધતુ, સપ્ત પુરી, 7 તારા, સપ્ત ટાપુઓ, 7 દિવસ , મંદિર અથવા મૂર્તિ વગેરેનાં 7 પરિભ્રમણ વગેરેનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

સાત ફેરાનું મહત્વ.લગ્નના સાત ફેરામાં એ શક્તિ કેન્દ્રો અને અસ્તિત્વના પડ કે શરીરના ઊડા રૂપો સુધી એકાગ્ર કાયમ કરવાનું વિધાન રચવામાં આવે છે. માત્ર શિક્ષા નહી વ્યવ્હારિક વિજ્ઞાનના રૂપમાં પણ. આ તથ્યને સમજાવવા માટે જ સાત ફેરા કે સાત વચનોને સંગીતની સાથે સાત સુર ઈન્દ્રધનુષના સાત રંગ સાત તલ સાત સમુંદર સાત ઋષિ સાત લોક વગેરેનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે. અસલ વાત શરીર મન અને આત્માના સ્તર પર એક્ય સ્થાપિત કરવાનો છે જેને જન્મ જન્માંતરનો સાથે કહી શકાય.

લગ્નના સાત ફેરા અને સાત વચન પ્રથમ ફેરો – સૌ પ્રથમ વચન હોય છે કે પતિ-પત્નિને આજીવન પર્યાપ્ત અને સન્માનનીય રીતે ભોજન મળતું રહે. બીજો ફેરો – બીજું દંપતીનું જીવન શાંતિ અને સુખેથી વીતે. ત્રીજો ફેરો – ત્રીજું બન્ને જીવનમાં આધ્યાત્મિક તથા ધર્મિક કર્તવ્યનું પાલન કરે. ચોથો ફેરો – ચોથા ફેરામાં બન્ને સૌહાર્દ્રપૂર્ણ તથા પરસ્પર પ્રેમ સાથે જીવન વિતાવે, પાંચમો ફેરો – પાંચમા ફેરાનું વચન હોય છે વિશ્વનું કલ્યાણ થાય અને સંતાનપ્રાપ્તિ થાય. છઠ્ઠો ફેરો – છઠ્ઠા વચનમાં પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે કે તમામ ઋતુઓ યોગ્ય રીતે ધનધાન્ય ઉત્પન્ન કરીને સમગ્ર વિશ્વને સુખી કરે, કારણ કે તમામના સુખમાં દંપતીનું પણ ભલું થાય છે.

સાતમો ફેરો-સાતમા ફેરામાં પતિ-પત્નિ પરસ્પર વિશ્વાસ, એકતા, મનમેળ અને શાંતિ સાથે જીવન વ્યતીત કરે. આ સાત ફેરા સાથે લેવામાં આવતા વચનમાં વિશ્વની શાંતિ અને સુખની પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.હિન્દુ ધર્મમાં એવી માન્યતા પણ છે કે જો કન્યા અને વરરાજા એક બીજાથી ખુશ અને પ્રામાણિક છે, તો પછી બંને તેમના આગામી 7 જન્મમાં આ ભાગીદારની ઇચ્છા કરશે. બીજું તમને જણાવી દઈએ કે લગ્નમાં અગ્નની સામે જ કેમ સાત ફેરા લેવામાં આવે છે.

યજ્ઞની આગની ચારેય તરફ ફરવાને ફેરાના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. આમ તો શાસ્ત્રો અનુસાર, યજ્ઞામગ્નિની ચાર પરિક્રમાઓ કરવાનું વિધાન છે પરંતુ લોકાચારથી સાત પરિક્રમાઓ કરવની પ્રથા ચાલે છે. આ સાત ફેરા વિવાહ સંસ્કારના ધાર્મિક આધાર હોય છે. તેને અતૂટ વિશ્વાસનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. વિવાહના અવસર પર યજ્ઞાગ્નિની પરિક્રમા કરતા વર-વધૂ મનામાં એવી ધારણા કરે છે કે અગ્નિ દેવની સામે દરેકની ઉપસ્થિતિમાં અમે સાત પરિક્રમા કરતા આ શપથ લઇએ છીએ કે અમે બન્ને એક મહાન પવિત્ર ધર્મ બંધનમાં બંધાઇએ છીએ. આ સંકલ્પને નિભાવવા અને ચરિતાર્થ કરવમાં અમે કોઇ અસર બાકી રાખીશું નહીં.

અગ્નિની સામે આ રિવાજ એટલા માટે પૂરો કરવામાં આવે છે કારણકે એક તરફ અગ્નિ જીવનનો આધાર છે તો બીજી તરફ જીવનમાં ગતિશીલતા અને કાર્યની ક્ષમતા તથા શરીરને પુષ્ટ કરવાની ક્ષમતા દરેક વસ્તુ અગ્નિ દ્વારા આવે છે. આધ્યાત્મિક સંદર્ભોમાં અગ્નિ પૃથ્વી પર સૂર્યનું પ્રતિનિધિ અને સૂર્ય જગતની આત્મા તથા વિષ્ણુનું રૂપ છે.

અગ્નિની સામે ફેરા લેવાનો અર્થ છે, પરમાત્માની સમક્ષ ફેરા લેવા. અગ્નિ આપણા દરેક પાપોને સળગાવીને નષ્ટ કરી દે છે. જીવનમાં પવિત્રતાની સાથે એક મહત્વપૂર્ણ કાર્યનું આરંભ અગ્નિની સામે જ કરવાનું દરેક રીતે ઉચિત છે. વર-વધૂ પરિક્રમા ડાબીથી જમણી તરફ ચાલીને પ્રારંભ કરે છે. પ્રથમ ચાર પરિક્રમામાં વધૂ આગળ રહે છે અને વર પાછળ તેમજ શેષ ત્રણ પરિક્રમાઓમાં વર આગળ અને વધૂ પાછળ ચાલે છે. દરેક પરિક્રમા દરમિયાન પંડિત દ્વારા વિવાહ સંબંધી મંત્રોચ્ચારણ કરવામાં આવે છે અને પરિક્રમા પૂર્ણ થવા પર વર-વધૂ ગાયત્રી મંત્રાનુસાર યજ્ઞમાં દર વખતે એક-એક આહુતિ નાખે છે.