Breaking News

આ રીતે કરો ભગવાન દત્તાત્રેયની પૂજા નહીં આવવાદે કોઈ દુઃખ…..

મિત્રો આજના અમારા આ લેખમાં હું તમારું હાર્દિક સ્વાગત કરું છું મિત્રો તમને જણાવી દઈએ કે આજે હું તમારા માટે આ લેખમાં તમને એક એવી માહિતી આપવા જઈ રહ્યો છું જેના વિશે તમને ભાગ્યે જ ખબર હશે. તમને જણાવી દઈએ કે દત્તાત્રેય અથવા દત્તને હિંદુઓ ભગવાન માને છે. જેમને દૈવી ત્રિમૂર્તિ બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવના અવતાર માનવામાં આવે છે. દત્ત શબ્દનો અર્થ છે આપેલું. દત્ત એટલા માટે કહેવામાં આવે છે કારણ કે, આ દૈવી ત્રિમૂર્તિએ ઋષિ દંપત્તિ અત્રિ અને અનસૂયાના પુત્ર સ્વરૂપે ખુદને આપ્યા છે. તેઓ અત્રિના પુત્ર હોઈ, તેમનું નામ અત્રેય પણ છે.

મિત્રો તમને જણાવી દઈએ કે ભગવાન દત્તાત્રેયની જન્મોત્સવ માર્ગશીર્ષ મહિનામાં ઉજવવામાં આવે છે.દત્તાત્રેયમાં ભગવાન અને ગુરુ બંને સ્વરૂપો છે,તેથી તેમને પરબ્રહ્મમૂર્તિ સદ્ગુરુ અને શ્રીગુરુદેવદત્ત પણ કહેવામાં આવે છે.ભગવાન દત્તાત્રેયની જન્મોત્સવ માર્ગશીર્ષ મહિનામાં ઉજવવામાં આવે છે.દત્તાત્રેયમાં ભગવાન અને ગુરુ બંને સ્વરૂપો છે,તેથી તેમને પરબ્રહ્મમૂર્તિ સદ્ગુરુ અને શ્રીગુરુદેવદત્ત પણ કહેવામાં આવે છે.

તેઓ ગુરુ વંશના પ્રથમ ગુરુ,સાથક,યોગી અને વૈજ્ઞાનિક માનવામાં આવે છે.હિન્દુ માન્યતાઓ અનુસાર,દત્તાત્રેયે પારદથી વ્ય્યોમન વિમાનની શક્તિ શોધી કાઢી હતી અને તબીબી વિજ્ઞાનિકમાં ક્રાંતિકારી સંશોધન કર્યું હતું.ભગવાન દત્તાત્રેયનો જન્મ હિંદુ ધર્મના ત્રૈક્ય બ્રહ્મા,વિષ્ણુ અને મહેશની પ્રવર્તતી વિચારધારાને મર્જ કરવા માટે થયો હતો,તેથી તેમને ત્રિદેવનું સ્વરૂપ પણ કહેવામાં આવે છે.દત્તાત્રેય શિવપંતીને શિવનો અવતાર અને વૈષ્ણવપંતીને વિષ્ણુનો ભાગ માને છે.દત્તાત્રેયને પણ નાથ સંપ્રદાયની નવનાથ પરંપરાનો પ્રણેતા માનવામાં આવે છે.એવું પણ માનવામાં આવે છે કે દત્તાત્રેય પણ રાસેશ્વર સંપ્રદાયનો ઉત્પત્તિ કરનાર હતો.

વેદ અને તંત્ર માર્ગ ભગવાન દત્તાત્રેય સાથે ભળી ગયા અને તે જ સંપ્રદાય બનાવ્યો.ભગવાન દત્તાત્રેયે જીવનમાં ઘણા લોકો પાસેથી શિક્ષણ લીધું હતું.દત્તાત્રેય અન્ય પ્રાણીઓના જીવન અને તેમની પ્રવૃત્તિઓથી પણ શીખ્યા.દત્તાત્રેય જી કહે છે કે જેના કારણે તેમને બધા ગુણો પ્રાપ્ત થયા છે,તેમણે તે ગુણોને તેમનો ગુરુ માન્યો છે,આમ મારા 24 ગુરુ છે.પૃથ્વી, જળ, અગ્નિ, હવા, આકાશ,ચંદ્ર,સૂર્ય,કાપોટ,પાયથોન,સિંધુ,પતંગ,ભ્રમર,બી,ગાજા,કાળિયાર,મીન,પિંગલા,કુરાપક્ષી,બાલક,કુમારી,સાપ,શાર્કિત,સ્પાઇડર અને ભમરો.

નાથ પરંપરામાં દત્તાત્રેયને ભગવાન શિવનું સ્વરૂપ અથવા અવતાર માનવામાં આવે છે. નાથ લોકોના આદિનાથ સંપ્રદાયના તેઓ આદી ગુરૂ પણ છે. દત્તાત્રેય યોગના પ્રથમ ભગવાન હતા કે જેમણે અનોખી રીતે તાંત્રિક લાક્ષણિકતાઓ રજૂ કરી હતી.વૈષ્ણવ સંપ્રદાય દ્વારા તેમનું વધુ ભક્તિમય સ્વરૂપ આત્મસાત કરવામાં આવ્યું. લાખો હિંદુઓ દ્વારા તેમની પૂજા કરવામાં આવે છે. ભારતીય વિચારોનો સર્વોચ્ચ અર્ક ધરાવતા એક શિક્ષક કરતા. દયાળુ ભગવાન તરીકે તેમના શરણમાં વધુ લોકો જાય છે. દત્તાત્રેયને અદ્વૈત વેદાંત પરના ગ્રંથ ત્રિપુરા રહસ્યના લેખક માનવામાં આવે છે. જે (ગ્રંથ) તેમણે પરશુરામને આપ્યો હતો.

મહર્ષિ અટ્રી,બ્રહ્માજીના માનસપુત્ર,તેમની માતા અને કર્દમ ઋષિની પુત્રી અને સતી અનુસુયા,કપિલ દેવની બહેન,આંકડાકીય પ્રવક્તા શ્રીમદ્ ભાગવતમાં મહર્ષિ અત્રિ અને માતા અનુસુયામાં ત્રણ દેવતાઓના ભાગમાંથી ત્રણ પુત્રોના જન્મનો ઉલ્લેખ છે.પુરાણો અનુસાર,તેમના ત્રણ ચહેરાઓ,છ હાથવાળા ત્રૈક્ય સ્વરૂપમાં છે.તસવીરમાં તેમની સામે એક ગાય અને ચાર કૂતરા દેખાયા.તેમનું નિવાસસ્થાન ટાઈ ઔડમ્બર વૃક્ષની નજીક હોવાનું કહેવાય છે.સમાન છબીઓ વિવિધ મઠોમાં,આશ્રમો અને મંદિરોમાં જોવા મળે છે.તેનો મુખ્ય ત્રણ શિષ્યો હતા,જે ત્રણેય રાજાઓ હતા.બે યોદ્ધા જાતિના અને એક અસુર જાતિના હતા.ભગવાન પરશુરામનું નામ પણ તેમના શિષ્યો પાસેથી લેવામાં આવ્યું છે.

તેઓને ભારતના ત્રિપુરા રાજ્યમાં ત્રણ સંપ્રદાયોના સંગમ તરીકે શિક્ષિત કરવામાં આવ્યા હતા.આ ત્રિવેણીને લીધે,તેના ત્રણ ચહેરા ફક્ત પ્રતીકાત્મક રીતે બતાવવામાં આવ્યા છે,જ્યારે તેના ત્રણ ચહેરા ન હતા.માન્યતા મુજબ દત્તાત્રેયે પરશુરામજીને શ્રી વિદ્યા-મંત્ર આપ્યો હતો.એવું માનવામાં આવે છે કે દત્તાત્રેયે શિવપુત્ર કાર્તિકેયને ઘણી ઉપદેશો આપી હતી.દત્તાત્રેય ભક્તિ પ્રહલાદ પાસે અનસક્તિ-યોગનો ઉપદેશ આપીને તેમને શ્રેષ્ઠ રાજા બનાવવા માટે જાય છે.બીજી તરફ,મ્યુનિ સંક્રાતિએ અવધૂત માર્ગ પ્રાપ્ત કર્યો,તંત્ર માટે કર્તાવીરરાજુન અને નાગાર્જુનને તેમની કૃપાથી જ કીમિયો મળ્યો.ગુરુ ગોરખનાથને ભગવાન દત્તાત્રેયની ભક્તિ સાથે આસન, પ્રાણાયામ, મુદ્રા અને સમાધિ-ચતુરંગ યોગનો માર્ગ પ્રાપ્ત થયો.દત્તાત્રેયનો પુરાણોમાં ઉલ્લેખ છે.

આના પર બે ગ્રંથો છે,અવતાર-ચરિત્ર અને ‘ગુરુચરિત્ર,જેને વેદાતુલ્ય માનવામાં આવે છે.અમને ખબર નથી કે આણે કોની રચના કરી છે.માર્ગશીર્ષ 7 થી માર્ગશીર્ષ 14 સુધી,એટલે કે દત્ત જયંતી,દત્ત ભક્તો ગુરુચરિત્રનો પાઠ કરે છે.તેના 52 પ્રકરણોમાં કુલ 7491 રેખાઓ છે.તે શ્રીપદ,શ્રીવલ્લભ અને શ્રીનારિંગ્સ સરસ્વતીના આશ્ચર્યજનક વિનોદ અને અજાયબીઓનું વર્ણન કરે છે.એવું માનવામાં આવે છે કે દત્તાત્રેય દરરોજ સવારે કાશીમાં ગંગાજીમાં સ્નાન કરતા હતા.આ કારણોસર,કાશીમાં મણિકર્ણિકા ઘાટનો દત્ત પાદુકા દત્ત ભક્તોનું પૂજન સ્થળ છે.આ સિવાય,મુખ્ય પાદુકા સ્થળ કર્ણાટકના બેલગામમાં સ્થિત છે.ભગવાન દત્તાત્રેયને આખા દેશમાં ગુરુ માનવામાં આવે છે અને તેમના ચરણોમાં નમન થાય છે.

 

ભક્તિ સાથે અને આ દત્ત મહામંત્ર સાથે ગુરુચિત્ર નું પાઠ શ્રી શ્રી દિગમ્બ્રા દિગમ્બ્રા શ્રીપદ્ વલ્લભ દિગમ્બ્રા પણ એક સામૂહિક જાપ છે.ત્રિપુરા રહસ્યમાં,દત્તભાર્ગવ-સંવાદને વિશિષ્ટ રહસ્યો તરીકે શીખવવામાં આવે છે.મુનિ નારદે ઈર્ષ્યાના આશયથી બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવના પત્ની સમક્ષ અનસૂયાના પતિવ્રત (પતિની ભક્તિ) ખૂબ પ્રસંશા કરી. તેઓએ તેમના પતિઓને તેણીનું (અનસૂયાનું) પતિવ્રત ઓછું કરવા વિનંતી કરી. એક દિવસ અત્રિ ઘરે ન હતા તે સમયે બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવ અનસૂયા પાસે મહેમાન બનીને ગયા અને તેમને ભોજન આપવા જણાવ્યું.

જ્યારે તેણી આમ કરવા માટે રાજી થઈ ગઈ ત્યારે તેઓએ (બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવએ) એક શરત મૂકી કે, જો તે નિર્વસ્ત્ર થઈને તેમને આ દાન આપશે તો જ તેઓ ભિક્ષા ગ્રહણ કરશે.અનસૂયા દ્વિધામાં પડી ગઈ. જો તે પરપુરુષ સમક્ષ નિર્વસ્ત્ર આવે તો તેનું પતિવ્રત ઓછું થઈ જાય. જો તેણી ઈન્કાર કરે તો અતિથિનું અપમાન થાય અને તેઓ અત્રિની તમામ શક્તિઓ પાછી ખેંચી લે.

અનસૂયા વિચારે છે કે, તેની સમક્ષ આવી વિચિત્ર માંગણી મૂકીને યુક્તિપૂર્વક તેને જટિલ પરિસ્થિતિમાં મૂકનારા આ ત્રણેય મહેમાનો કોઈ સામાન્ય માણસ નથી. અનસૂયા પોતાના મનમાં પોતાના પતિને યાદ કરે છે અને કહે છે કે નિર્વસ્ત્ર અવસ્થામાં દાન આપવામાં તને કોઈ પણ પ્રકારનો ભય નથી. કારણ કે તેણી કામવાસનાથી અસરગ્રસ્ત નથી.

ત્યારે મહેમાનો દાન માટે કહે છે ભવતિ ભીક્ષામ દેહી ઓ માતા અમને થોડું ભોજન આપો અને આડકતરી રીતે તેણીને માતા તરીકે સંબોધે છે. આથી તેણી નક્કી કરે છે કે તેઓને પોતાના બાળકો માનશે અને તેમની ઈચ્છા અનુસાર તેમને દાન આપશે. આ સમયે તેની (અનસૂયાની) આ મહત્તા અને વિચારોના કારણે તેણી જ્યારે ભોજન પીરસવા આવે છે. ત્યારે ત્રણેય ભગવાન નાના બાળક બની જાય છે અને તેણીની છાતીમાંથી દૂધ ઝરવા માંડે છે.

ત્યારબાદ તેમને સ્તનપાન કરાવીને પારણામાં સુવડાવે છે. અત્રિ જ્યારે પાછા ફરે છે અને અનસૂયા પાસેથી પારણામાં સૂતેલા ત્રણેય દેવોના ગુણગાન સાંભળે છે. દેવો તેમના મૂળ સ્વરૂપમાં જાગે છે અને અનસૂયાના પિતવ્રતની પ્રશંસા કરે છે અને સાથે જ તેણીને એક વરદાન આપે છે. અનસૂયા તેમને વિનંતી કરે છે કે આ ત્રણેય ભગવાન તેણીના બાળક તરીકે જન્મ લે.પરિણામે શિવ, વિષ્ણુ અને બ્રહ્માના અવતાર તરીકે મુનિ દૂર્વાસા, દત્તાત્રેય અને ચંદ્રદેવનો જન્મ થયો.

મહાભારતમાં દત્તાત્રેયનો ઉલ્લેખ અત્રિમુનિના પુત્ર તરીકે નહી પરંતુ વશંજ તરીકે છે. શિશુપાલ વધ શિશુપાલની હત્યા નામના પૌરાણિક ગ્રંથમાં કવિ મગધ પણ આ વાતનો સંદર્ભ આપે છે કે, દત્તાત્રેય એ અત્રિના પુત્ર નહીં વંશજ હતા.દત્તાત્રેય ખૂબ નાની વયે પોતાનું ઘર છોડીને વસ્ત્રહીન અવસ્થામાં પૂર્ણતાની શોધમાં નીકળી પડ્યા હતા. એવું જણાય છે કે તેમના જીવનનો ઘણો સમય તેમણે ઉત્તર કર્ણાટકથી મહારાષ્ટ્ર અને આંધ્ર પ્રદેશ તેમજ ગુજરાતમાં છેક નર્મદા નદી સુધીના વિસ્તારોમાં વિચરણ કરતા ગાળ્યો હતો.

ઉત્તર કર્ણાટકના શહેરમાં તેઓ મૂર્તસ્વરૂપ પામ્યા હતા. જે હાલમાં ગંગાપુર તરીકે ઓળખાય છે.દત્તના મૂળ પદચિહ્ન ગિરનારની પર્વતમાળાના સૌથી ઊંચા શિખર ઉપર આવેલા હોવાનું માનવામાં આવે છે. ત્રિપુરા રહસ્ય માં એવો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે કે, શિષ્ય પરશુરામએ દત્તને ગંધમાદાન પર્વત પર ધ્યાન કરતા જોયા હતા.બ્રહ્મપુરાણ પ્રમાણે પિતા મુનિ અત્રિની આજ્ઞાથી, દત્તાત્રેય ગૌતમી નદીના કાંઠે બેઠા અને ભગવાન શિવની આરાધના કરી અને અંતે બ્રહ્મજ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યું (સનાતન જ્ઞાન). કદાચ આ જ કારણસર દત્તાત્રેયને નાથ સંપ્રદાયમાં આદીસિદ્ધ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

ઉદ્ધવ ગીતામાં ભાગવત પુરાણમાંથી રચાયેલા ગીતમાં કૃષ્ણ દ્વારા દત્તાત્રેય વિષે એક વાર્તા ગાવામાં આવી છે, જેમાં તેમના ચોવીસ ગુરુઓ : પૃથ્વી, વાયુ, આકાશ અથવા દ્રવ્ય, જળ, અગ્નિ, સૂર્ય, ચંદ્ર, અજગર, કબૂતરો, દરિયો, ઉધઈ, માખી, ગોંધેલો, હાથી, રીંછ, હરણ, માછલી, બગલા, બાળક, કુવાંરિકા, ગણિકા, લુહાર, સર્પ, કરોડિયો અને ભમરીની યાદી ને ગણવવામાં આવી છે. અવધૂત દ્વારા પુરાણમાં વર્ણવાયેલા ગુરુઓમાંથી દત્તાત્રેયના આ 24 ગુરુઓ આવ્યા છે.

About Hu Gujarati TEAM

Check Also

જાણો શું છે જનોઈ ધારણ કરવાનું મહત્વ અને જાણો શું છે તેનું વૈજ્ઞાનિક કારણ..

નમસ્તે મિત્રો આજના આ લેખમાં આપ સૌનું હાર્દિક સ્વાગત છે, હિન્દુ ધર્મમાં 16 સંસ્કારોનું ખૂબ …