આ છે દુનિયાનો સૌથી ખતરનાક પરિવાર,90 જંગલી ક્રુર પ્રાણીઓ સાથેજ રહે છે અહીંના લોકો,જુઓ તસવીરો….

0
148

ઘણાં લોકો ઘરે પાળતુ પ્રાણી ઉછેરવાના શોખીન છે. આવી સ્થિતિમાં, ઘણીવાર એવું કહેવામાં આવે છે કે બજારમાંથી ઉચ્ચ અથવા વિદેશી જાતિની કૂતરો બિલાડી ખરીદવાને બદલે અનાથ, ઘરવિહોણા પ્રાણીઓ ઉછેરવા જોઈએ. આપણામાંના ઘણા આને કરે છે જ્યારે કેટલાક ખોટી ઢોગ માટે ઉચ્ચ જાતિના સુંદર પ્રાણીઓને ઉછેરવાનું પસંદ કરે છે. આ પાળતુ પ્રાણીની વાત છે. પરંતુ બીજો એક પ્રાણી પણ આવે છે, જેને આપણે જંગલી પ્રાણી કહીએ છીએ. ખૂબ ઓછા લોકો સામાન્ય રીતે આ પ્રાણીઓની સલામતી વિશે વિચારે છે. પરંતુ આજે અમે તમને એક એવી વ્યક્તિ સાથે પરિચય કરવા જઈ રહ્યા છીએ જેણે આ જંગલી પ્રાણીઓ વિશે માત્ર સારી રીતે વિચાર કર્યો જ નથી, પરંતુ વાસ્તવિક જીવનમાં પણ તેના વિશે ઘણું બધુ કર્યું છે.

આ ડો.પ્રકાશ આમટે છે. મહારાષ્ટ્રના હેમલકાસામાં રહેતા ડો. પ્રકાશનો પ્રાણીઓનો પ્રેમ છે. તેના પિતા બાબા આમતે પણ એક સામાજિક કાર્યકર રહી ચૂક્યા છે. ડો.પ્રકાશે તેની પત્ની મંદાકિની સાથે તેમના ઘરના આંગણે પ્રાણી સંરક્ષણ કેન્દ્ર ખોલ્યું છે. તેણે તેનું નામ ‘ધ એમ્ટે એનિમલ આર્ક’ રાખ્યું. તમને આશ્ચર્ય થશે કે તેની અંદર તેઓએ આશરે 90 જંગલી પ્રાણીઓનો આશ્રય આપ્યો છે. અહીં તેઓ બધા અનાથ, ઘાયલ અને જરૂરિયાતમંદ જંગલી પ્રાણીઓનો આશ્રય રાખે છે.

તેણે તેની શરૂઆત 1991 માં કરી હતી. ત્યાં ઘણા જંગલી પ્રાણી છે જેમ કે ચિત્તા, હાયના, જેકલ, અજગર, ગમાણ, રીંછ, મોર. તેમનું સંરક્ષણ કેન્દ્ર પણ પસાર થતા લોકોને ખૂબ આકર્ષિત કરે છે. ખાસ કરીને બાળકો અહીં દ્રશ્ય જોવાની મજા લે છે. ડો. પ્રકાશ એ અભિપ્રાય આપ્યો છે કે પ્રાણી ગમે તે હોય, આપણે તે બધા માટે દયા રાખવી જોઈએ અને બને ત્યાં સુધી તેમને મદદ કરવી જોઈએ. તેઓ કહે છે કે આપણે ક્યારેય આ પ્રાણીઓને નુકસાન પહોંચાડવાનો વિચાર ન કરવો જોઇએ.

આશ્રયસ્થાનો બનાવવાની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે ડો પ્રકાશને એકવાર જોયું કે કોઈ જાતિ કેવી રીતે આ જંગલી પ્રાણીઓને ભોજન માટે શિકાર કરી રહી છે. તેને જાણીને આશ્ચર્ય થયું કે આ લોકો ખોરાક માટે પ્રાણીઓના બાળકોનો પણ શિકાર કરે છે. એકવાર, તેણે એક જૂથને વિનંતી કરી કે વાનરનું બાળક ન ખાય અને બદલામાં તેમની પાસેથી જમવા માટે ભાત લઈ લે. જંગલી પ્રાણીને બચાવવા માટેનો આ તેમનો પ્રથમ પ્રયાસ હતો જે આજ સુધી ચાલુ છે.

ફક્ત પ્રાણીઓ જ નહીં, આ પરિવારો મનુષ્યને ઘણી મદદ કરે છે. પ્રકાશ આમટેનો પુત્ર ડોક્ટર છે. તે તેમના પુત્ર સાથે મળીને એમ્ટે હોસ્પિટલ ચલાવે છે. અહીં દર્દીઓની સારવાર માત્ર 10 રૂપિયાની ફીથી કરવામાં આવે છે. તેમની પુત્રી અને પૌત્ર પણ સામાજિક કાર્યકરો છે અને તેમના માર્ગ પર ચાલે છે.

આ ઉમદા કાર્યને કારણે, ડો.પ્રકાશ અને તેમની પત્ની મંદાકિની આમટેને વર્ષ 2008 માં રેમન મેગ્સેસે એવોર્ડથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. તે જ સમયે, ડો.પ્રકાશ અમટેને પદ્મશ્રી એવોર્ડ પણ મળ્યો છે. ખરેખર, જો આ દુનિયામાં દરેક વ્યક્તિનું હૃદય આ કુટુંબની જેમ દયાળુ અને નમ્ર બને છે, તો પછી આ દુનિયા કોઈ પણ સ્વર્ગથી ઓછી નહીં હોય.

માતાપિતા નું છત્ર ના હોય એવા બાળકો અનાથાલય માં રેહતા હોય છે, પરંતુ જે પ્રાણીઓ ની માતા જન્મ આપવા પછી મારી જાય તેમનું શું થતું હશે? શું કદી તમને આ વિચાર આવ્યો છે??વર્ષો પેહલા એક દંપતી જંગલ માં થી પસાર થઇ રહ્યું હતું, ત્યારે કેટલાક લોકો મારી ગયેલી વાંદરી ના નાનાં બચ્ચાઓને બાંધી ને લઇ જઈ રહ્યા હતા.

બચ્ચાઓની ચિચિયારીઓથી જંગલ ગુંજી ઉઠ્યું, આ દ્રશ્ય જોઈ એ દંપતી નું હૃદય ભરાઈ આવ્યું. તેમણે પેલા લોકોને પૈસા આપી આ બચ્ચાઓને છોડાવ્યા અને એજ દિવસ એક સંકલ્પ કર્યો: આવા લાચાર બેસહારા પ્રાણીઓ માટે એક અનાથાલય બાંધવાનો.આ દંપતી છે ડો. પ્રકાશ અને મંદાકિની આમ્ટે. મહારાષ્ટ્ર ના નાગપુર થી ૩૫૦ કિલોમીટરે આવેલા ગઢચિરોલી માં હેમકાસા નામના નાનકડા ગામ માં “ આમ્ટે’સ અનિમલ આર્ક” નામનું પ્રાણીઓ માટેનું અનોખું અનાથાલય આવેલું છે. આની શરૂઆત આમ્ટે દંપતી એ ૧૯૭૩ માં કરી હતી અને ૪૬ વર્ષ થી અહીં તેઓ ૧૦૦ કરતા પણ વધારે પ્રાણીઓને સાચવી રહ્યા છે.

તેઓ આ પ્રાણીઓના ખાવાપીવા થી માંડીને બીજી બધી દેખભાળ માતા પીતા તરીકે કરે છે.જો તમે માનતા હોવ કે અહીં મોર, સસલા, હરણ વગેરે જેવા સરળ પ્રાણીઓ જ જોવા મળતા હશે તો તમારી ભૂલ છે. અહીં ખૂંખાર ચિતા, દીપડા, મગર, રીંચ, ઝેરી સાંપ વગેરે જંગલી પ્રાણીઓનો મોટો જમાવડો છે. આમટે દંપતી આ બધાને પોતાના બાળકોની જેમ પ્રેમ થી સાચવે છે અને હવે તો એમના પૌત્ર, પૌત્રીઓ પણ આ જંગલી પ્રાણીઓ સાથે પ્રેમ થી રહે છે .

અને એમની સાથે રમે પણ છે. ભલે ને આમ્ટે દંપતી ને બે જ સંતાન હોય પણ તેઓ સૌ કરતા પણ વધારે બાળકોના માતા પિતા તરીકે એક સંતોષી જીવન જીવી રહ્યા છે.આજ ના કલયુગ માં જ્યાં મનુષ્યો સાથે સબંધો સાચવવું અઘરું થતું જાય છે ત્યાં પશુઓને નિ: સ્વાર્થ પ્રેમ અને માયા આપતા આવા મહાનુભાવો ને શત શત નમન.

દિવાળી એ અંધકાર પર અજવાળાના વિજયનો ઉત્સવ છે. દિવાળીના દિવસોમાં દીપ પ્રગટાવીને આપણે અંધકાર સામે ઝીંક ઝીલવાનો જુસ્સો દેખાડીએ છીએ. જો કે, દેશ અને સમાજમાં અખંડ દિવાળી લાવવી હોય તો અજ્ઞાન, અંધશ્રદ્ધા, અસમાનતા અને અન્યાયના અંધકાર સામે જંગ માંડવો પડે. આ જંગ પ્રતિબદ્ધ માનવદીપકો વિના કેમ લડી શકાય? આજે એક એવા માનવદીપકની વાત કરવી છે, જેણે પોતાનું પ્રકાશ નામ સાર્થક કરીને મહારાષ્ટ્રના એક અંતરિયાળ આદિવાસી વિસ્તારમાં એવો ઉજાસ ફેલાવ્યો છે, જેનો ઝગમગાટ પાવક, પ્રેરક અને પ્રોત્સાહક છે. તાજેતરમાં ડો. પ્રકાશ આમટેના જીવન અને કાર્યને રજૂ કરતી ફિલ્મ ‘ડો. પ્રકાશ બાબા આમટે – ધ રિયલ હીરો’ મરાઠી ઉપરાંત હિંદી અને અંગ્રેજીમાં પણ રિલીઝ થઈ છે. નાના પાટેકર અભિનીત આ ફિલ્મ સારી બની છે, પરંતુ અહીં આ ફિલ્મની નહીં, પણ એ નિમિત્તે ડો. પ્રકાશ આમટેના સાદગીભર્યા જીવન અને સંઘર્ષપૂર્ણ સેવાકાર્યની વાત કરવી છે.

પદ્મશ્રી, પદ્મભૂષણ અને રેમન મેગસેસે જેવાં ખ્યાતિપ્રાપ્ત સન્માનો મેળવનારા મહારાષ્ટ્રના સમાજસેવક બાબા આમટે અને સાધના આમટેના ઘરે ૨૬ ડિસેમ્બર, ૧૯૪૮ના રોજ જન્મેલા ડો. પ્રકાશ આમટેને સમાજસેવા તો જાણે ડી.એન.એ.માં જ મળી હતી. ડો. પ્રકાશ અને તેમના મોટા ભાઈ વિકાસ આમટેએ પિતાના સેવાના વારસાને માત્ર જાળવ્યો અને ઉજાળ્યો નથી, બલકે પોતાની આગલી પેઢીમાં આગળ પણ વધાર્યો છે. આજે આ બે ભાઈઓનાં ઉચ્ચ ડિગ્રીપ્રાપ્ત સંતાનો પણ સમાજસેવાના મિશનમાં સક્રિય છે. ડો. પ્રકાશ આમટે પદ્મશ્રી સન્માન ઉપરાંત પોતાનાં પત્ની ડો. મંદા સાથે એશિયાના નોબેલ પારિતોષિક ગણાતા રેમન મેગસેસે એવોર્ડથી પોંખાયાં છે.

ડો. પ્રકાશ આમટે અને તેમનાં પત્ની ડો. મંદા અભ્યાસે અને વ્યવસાયે ડોક્ટર છે. ડોક્ટરનું ભણ્યા પછી તેમણે ધાર્યું હોત તો લાખો રૂપિયા કમાઈને સુખી-સમૃદ્ધ જીવન જીવી શક્યાં હોત, પણ તેમના લોહીમાં અને દિલમાં રહેલી સમાજસેવાની ભાવનાને કારણે તેમણે સાદગીપૂર્ણ જીવન અને સંઘર્ષભર્યો જનસેવાનો માર્ગ અપનાવ્યો. સેવા કરવા માટે એમણે મહારાષ્ટ્ર, છત્તીસગઢ અને આંધ્રપ્રદેશની સરહદો જ્યાં મળે છે, એવા અંતરિયાળ, અતિ પછાત અને અડાબીડ અગવડોવાળા હેમલકસા અને તેની આજુબાજુના વિસ્તાર પર પસંદગી ઉતારી.

માર્ચ-૧૯૭૪થી આ દંપતી જ્યાં વસ્યું એ હેમલકસામાં ન તો વીજળી હતી, ન સડક, ન સંદેશાવ્યવહારનાં સાધનો. આટલું અધૂરું હોય એમ તેઓ જે માડિયા ગોંડ આદિવાસી લોકોની સેવા કરવા તત્પર હતા, એ લોકોએ તેમને સહકાર તો ઠીક શરૂઆતના ગાળામાં સ્વીકાર્યા પણ નહોતા ! દુનિયાથી સાવ અલિપ્ત અને પ્રાણીઓનો શિકાર કરીને પેટ ભરનારા આદિવાસી લોકો માટે તેઓ પરગ્રહવાસી જેવા હતા. લોકો તેમને જોઈને સંતાઈ જતા હતા. વળી, તેમની ભાષા અલગ અને સંસ્કૃિત પણ સાવ નોખી. આ લોકો માટે બીમારી એટલે કાં તો દેવીનો કોપ કે પછી કોઈએ મૂઠ મારી હોય, એવી અંધશ્રદ્ધા. સારવાર લેવાનું તો તેમને ગળે જ ન ઊતરે.

આવા લોકોની ટાંચાં સાધનો સાથે સારવાર કરવા કરતાં પણ અઘરું કામ હતું, તેમને સારવાર લેતા કરવાનું. જો કે, ડો. પ્રકાશ અને તેમના સાથીઓના વ્યવહાર અને ભાવનાશીલ વર્તનને કારણે ધીમે ધીમે લોકોના વલણમાં પરિવર્તન આવ્યું. ગરીબ અને પછાત આદિવાસીઓ સાથે હમદર્દીની હદ તો જુઓ કે આદિવાસી પાસે પહેરવા માટે પૂરતાં કપડાં નહોતાં, એ જોઈને ડો. પ્રકાશે રોજિંદા જીવનમાં અરધી ચડ્ડી અને બંડ્ડી પહેરવાનું જ અપનાવી લીધું! આખરે ડો. પ્રકાશ અને તેમના સાથીઓની ભાવના અને મહેનત રંગ લાવ્યાં.

હેમલકસાનાં લોકો જ નહીં પ્રાણીઓ (ડો. પ્રકાશ પ્રાણીઓ માટે અનાથાલય પણ ચલાવે છે.) સહિત સમગ્ર વિસ્તારે તેમને પોતીકા બનાવી લીધા છે. આજે આશરે ચારેક દાયકાની મહેનત પછી હેમલકસાનો એટલો વિકાસ થયો છે કે ત્યાંની નવી પેઢી સમાજના મુખ્ય પ્રવાહમાં વહેતી થઈ છે. લોક બિરાદરી પ્રકલ્પ અંતર્ગત ચાલતી શાળામાં ભણેલાં બાળકો આજે શિક્ષકો, ડોક્ટરો, પોલીસ, વનરક્ષકો, વકીલો બન્યાં છે.

એક ડોક્ટર તરીકે પ્રકાશભાઈને થયેલા અનુભવો ગમે તેવા કઠણ હૃદયના માણસને હચમચાવે એવા છે, સાથે સાથે પ્રેરણારૂપ પણ છે. ડો. પ્રકાશે પોતાનાં સંભારણાંઓ મરાઠીમાં ‘પ્રકાશ વાટા’ નામના પુસ્તકમાં સમાવ્યાં છે. જેનો ગુજરાતી અનુવાદ ‘પ્રકાશની પગદંડીઓ’ના નામે સંજય શ્રીપાદ ભાવેએ કરેલો છે.

દેશના દરેક પછાત-અંતરિયાળ વિસ્તારને ડો. પ્રકાશ આમટે જેવો ડોક્ટર મળવો જોઈએ. ડો. પ્રકાશ જેવા લોકો સમગ્ર દેશમાં ફેલાય-કાર્યરત થાય તો દેશમાં ન રહે બીમારી, ન રહે અજ્ઞાાન કે અંધશ્રદ્ધાનો અંધકાર કે ન રહે નક્સલવાદ જેવી સમસ્યાઓ.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here